Ekonomia e Shqipërisë ka shfaqur një performancë pozitive gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, duke vijuar me ritme të forta zhvillimi dhe tregues makroekonomikë inkurajues. Megjithatë, situata globale, veçanërisht konflikti në Lindjen e Mesme, po ngre shqetësime thelbësore për stabilitetin dhe perspektivën afatmesme, kryesisht përmes ndikimit të tij potencial mbi çmimin e energjisë dhe inflacionin. Në këtë kontekst, Banka e Shqipërisë ka theksuar rëndësinë e një qasjeje të kujdesshme për të siguruar stabilitetin financiar dhe ekonomik të vendit.
Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, paralajmëroi se konflikti aktual në Lindjen e Mesme përfaqëson një burim ekstrem rreziku për ekonominë globale dhe atë shqiptare. Ky tension gjeopolitik ka shkaktuar tashmë një rritje të ndjeshme të çmimeve të karburanteve në tregjet botërore, me ndikim të drejtpërdrejtë edhe në Shqipëri. Pavarësisht këtyre rreziqeve të jashtme, ekonomia shqiptare ka treguar rezistencë dhe një ecuri solide deri më tani, me parashikime për vijimin e këtij trendi gjatë dy viteve të ardhshme. Si pasojë, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë ka vendosur të ruajë të pandryshuar normën bazë të interesit në 2.5%, duke angazhuar njëkohësisht një monitorim të vazhdueshëm dhe të thelluar të zhvillimeve ekonomike dhe gjeopolitike.
Më 25 mars 2026, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë shqyrtoi dhe miratoi Raportin e Politikës Monetare. Informacionet e analizuara dëshmuan një ecuri pozitive për ekonominë e Shqipërisë deri në fund të tremujorit të parë të 2026. Vëllimi i aktivitetit ekonomik, punësimi dhe pagat në sektorin privat jobujqësor kanë regjistruar rritje, ndërsa inflacioni mbetet në nivele të ulëta. Tregjet financiare paraqiten të qeta, dhe kredia për sektorin privat vazhdon të shënojë një zgjerim solid dhe të qëndrueshëm.
Një kontribut të rëndësishëm në këtë ecuri pozitive ka dhënë edhe politika monetare e Bankës së Shqipërisë. Reagimi i shpejtë dhe konsistent i saj ka mundësuar funksionimin normal të tregjeve financiare dhe ka krijuar kushte monetare të përshtatshme për kthimin e inflacionit drejt objektivit të synuar.
Sipas skenarit bazë, pritet që tendencat pozitive të zhvillimit të vendit të vazhdojnë edhe në të ardhmen. Ekonomia shqiptare parashikohet të rritet me ritme solide gjatë dy viteve të ardhshme, ndërsa inflacioni pritet të kthehet në objektiv gjatë vitit 2026. Sidoqoftë, tensionet dhe konflikti në Lindjen e Mesme përbëjnë një burim të rëndësishëm rreziku për ecurinë e ekonomisë botërore dhe asaj kombëtare në periudhën në vijim, një rrezik i vështirë për t’u vlerësuar me saktësi në momentin aktual. Përballë këtyre pasigurive, Këshilli Mbikëqyrës vendosi të mbajë të pandryshuar orientimin e politikës monetare, duke forcuar njëkohësisht vigjilencën ndaj zhvillimeve dinamike në mjedisin global.
Analiza detajuar tregon se inflacioni i çmimeve të konsumit shënoi një nivel mesatar prej 2.4% në dy muajt e parë të 2026, një rritje e lehtë në krahasim me tremujorin e mëparshëm, në përputhje me pritjet. Kjo ecuri u ndikua nga rritja e çmimeve të qirave, e disa artikujve ushqimorë, e shërbimeve të caktuara, si dhe nga stabilizimi vjetor i çmimit të energjisë elektrike për familjet.
Nga aspekti makroekonomik, inflacioni ende nën objektiv vijon të pasqyrojë nivele të ulëta të inflacionit të importuar dhe efektet e goditjeve pozitive të ofertës gjatë vitit 2025. Rënia e presioneve të jashtme u ndikua nga ecuria e inflacionit tek partnerët tregtarë dhe forcimi i kursit të këmbimit të lekut. Ndërkohë, presionet e brendshme mbi inflacionin kanë shënuar rritje në muajt e fundit, siç dëshmohet nga inflacioni bazë dhe ai i brendshëm. Kjo rritje është përqendruar kryesisht në çmimet e qirave. Duke përjashtuar këtë efekt, tendencat afatmesme të çmimeve mbeten në linjë me objektivin e inflacionit, falë ecurisë së qëndrueshme të kostove të punës, marzheve të fitimit dhe pritshmërive për inflacionin.
Bazuar në të dhënat e INSTAT-it dhe projeksionet, vëllimi i aktivitetit ekonomik në vend vlerësohet të jetë rritur me rreth 3.7% gjatë vitit të kaluar. Kjo zgjerim u mbështet nga rritja e konsumit familjar, investimet e sektorit privat dhe eksporti i shërbimeve, veçanërisht turizmi. Nga ana tjetër, politika fiskale ka mbajtur një natyrë konsoliduese, ndërsa eksporti i mallrave ka shënuar rënie. Kjo strukturë kërkese ka nxitur zgjerimin e sektorëve të shërbimeve dhe ndërtimit, ndërsa bujqësia dhe industria kanë vazhduar të tkurren. Informacionet sugjerojnë ritme dhe strukturë të ngjashme rritjeje edhe për tremujorin e parë të këtij viti.
Rritja e kërkesës për mallra dhe shërbime është reflektuar edhe në tregun e punës. Punësimi në sektorin privat jobujqësor u rrit me 5.6% gjatë vitit 2025, paga mesatare u rrit me 8.5%, ndërsa norma e papunësisë në fund të vitit ishte në një nivel historikisht të ulët prej 8.3%. Rritja e shpejtë e pagave nuk u reflektua plotësisht në rritjen e çmimeve, pasi u absorbua nga rritja e produktivitetit dhe ulja e marzhit të fitimit të bizneseve. Megjithatë, kërkesa e lartë për punë nga bizneset dhe mungesa e ofertës vijojnë ta mbajnë tregun e punës nën tension.
Në këndvështrimin makroekonomik, rritja ekonomike vazhdon të mbështetet nga bilancet e shëndosha të sektorit privat, besimi i familjeve dhe bizneseve për të ardhmen, zgjerimi i të ardhurave nga turizmi, si dhe kushtet e favorshme të financimit.
Politika e kujdesshme monetare e Bankës së Shqipërisë ka luajtur një rol kyç në ruajtjen e stabilitetit të çmimeve, duke ndihmuar në kontrollin e pritshmërive për inflacionin dhe duke kontribuar në përmirësimin e kushteve të financimit. Konkretisht, lehtësimi i politikës monetare gjatë vitit 2025 solli një ulje të mëtejshme të normave të interesit të kredive dhe u pasqyrua në një rritje të qëndrueshme dhe të shpejtë të kredisë. Gjithashtu, prania e shtuar e Bankës së Shqipërisë në tregun e brendshëm valutor ndihmoi në tërheqjen e një pjese të ofertës së shtuar të valutës, duke siguruar një nivel më të qëndrueshëm të kursit të këmbimit.
Si rezultat, tregjet financiare vazhdojnë të karakterizohen nga likuiditet i bollshëm, norma të ulëta interesi, bilance të shëndosha të sektorit bankar, si dhe një qasje pozitive ndaj kreditimit. Këto kushte të favorshme të financimit janë reflektuar në zgjerimin e shpejtë dhe të gjerë të kredisë për sektorin privat. Portofoli i kredisë shënoi një rritje vjetore prej pothuajse 14% gjatë dy muajve të parë të 2026, duke vazhduar të shfaqë tregues të mirë cilësie, me një përqendrim të shtuar në lekë, si dhe duke mbetur e orientuar drejt financimit të projekteve të investimit të bizneseve dhe blerjes së banesave nga familjet. Rritja e kredisë bankare ka mbështetur zgjerimin e konsumit dhe investimeve të sektorit privat, si dhe ka mbuluar nevojat e tyre të përkohshme për likuiditet, duke dhënë një kontribut pozitiv në rritjen ekonomike.
Në përgjithësi, zhvillimet ekonomike, monetare dhe financiare të muajve të fundit kanë qenë në linjë me pritjet e Bankës së Shqipërisë dhe sugjerojnë se ekonomia shqiptare vijon një trend pozitiv zhvillimi. Prandaj, në mungesë të goditjeve të forta të ofertës, parashikimet e skenarit bazë tregojnë se inflacioni gradualisht do të kthehet në objektiv gjatë vitit 2026. Po ashtu, aktiviteti ekonomik pritet të rritet me ritme solide gjatë viteve në vijim, i nxitur nga zgjerimi i mëtejshëm i konsumit, investimeve dhe eksportit të turizmit, duke mundësuar një rritje të mëtejshme të punësimit dhe pagave.
Megjithatë, konflikti ushtarak dhe tensionet gjeopolitike në Lindjen e Mesme përbëjnë një burim ekstrem rreziku dhe pasigurie për ekonominë botërore dhe atë shqiptare. Ky konflikt ka shkaktuar një rritje të shpejtë dhe të fortë të çmimit të naftës dhe produkteve të tjera energjetike në tregjet botërore. Kohëzgjatja, intensiteti dhe kanalet indirekte të transmetimit të kësaj goditjeje në ekonominë shqiptare janë të vështira për t’u vlerësuar me një shkallë të pranueshme sigurie. Gjithsesi, zgjatja në kohë dhe rritja e intensitetit të këtij konflikti mund ta shndërrojnë atë në një goditje serioze oferte, të ngjashme me atë që pasoi fillimin e luftës në Ukrainë gjatë vitit 2022. Në një skenar të tillë, kjo goditje do të kishte pasoja negative në inflacion dhe në rritjen ekonomike të vendit në të ardhmen.
Bazuar në vlerësimet e mësipërme, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë mori këto vendime:
- Të mbajë të pandryshuar normën bazë të interesit, në nivelin 2.5%;
- Të mbajë të pandryshuar normën e interesit të depozitës njëditore, në nivelin 1.5%;
- Të mbajë të pandryshuar normën e interesit të kredisë njëditore, në nivelin 3.5%.
Këshilli Mbikëqyrës vlerësoi se qëndrimi aktual i politikës monetare është i përshtatshëm për momentin. Së pari, ky qëndrim mundëson përmbushjen e parashikimeve të skenarit bazë, duke i ofruar ekonomisë shqiptare, në mungesë të goditjeve të forta të ofertës, kushte të përshtatshme monetare për kthimin e inflacionit në objektiv. Së dyti, ky qëndrim adreson pasigurinë e lartë aktuale mbi ecurinë e ekonomisë dhe të inflacionit në të ardhmen. Në ngjashmëri me reagimin e bankave të tjera qendrore, ai ofron më shumë kohë për monitorimin e çmimeve të naftës në tregjet ndërkombëtare dhe për vlerësimin e impaktit të tyre në vend.
Gjithashtu, Këshilli Mbikëqyrës theksoi se materializimi i goditjeve të ofertës do të kërkojë masa të kujdesshme monetare dhe fiskale. Këto masa duhet të prioritizojnë ruajtjen e stabilitetit ekonomik e financiar të vendit dhe mbrojtjen e segmenteve më vulnerabël të ekonomisë dhe shoqërisë. Si pasojë, reagimi i politikës monetare do të vazhdojë të orientohet drejt respektimit të objektivit të stabilitetit të çmimeve, duke u siguruar që goditja e ofertës të mos shndërrohet në presione inflacioniste të qëndrueshme dhe afatgjata. Këshilli Mbikëqyrës do të monitorojë me kujdes dhe në vazhdimësi situatën, duke qenë i gatshëm të reagojë në kohën, kahun dhe me forcën e duhur ndaj çdo rreziku material mbi stabilitetin e çmimeve.
Burimi: top-channel.tv
