Një armëpushim i shkurtër i rënë dakord për festën e Pashkëve Ortodokse mes Ukrainës dhe Rusisë, hyri në fuqi të shtunën pasdite, duke synuar të ofronte një qetësi të përkohshme në konfliktin e vazhdueshëm. Megjithatë, kjo pauzë rezultoi jetëshkurtër, pasi vetëm 38 minuta pas fillimit, sirenat e alarmit ajror u dëgjuan në rajonin e Kharkiv-it në verilindje të vendit. Ky incident shënoi fillimin e një sërë shkeljesh të raportuara nga zyrtarë dhe ushtarakë përgjatë vijës së frontit, duke zbehur shpresat për një pushim të nevojshëm për popullsinë e rraskapitur nga lufta Rusi-Ukrainë. Armëpushimi, i planifikuar të zgjaste deri në të hënën e Pashkëve, vinte më shumë se katër vjet pas fillimit të invazionit rus në shkallë të gjerë. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, në një postim në platformën X, theksoi se “Pashkët duhet të jenë një kohë sigurie, një kohë paqeje,” ndërsa paralajmëroi se forcat ukrainase do të përgjigjeshin “në mënyrë të rreptë” ndaj çdo veprimi nga Moska, duke treguar qartë nivelin e ulët të pritshmërive dhe besimit reciprok në zonën e konfliktit.
Para se armëpushimi i Pashkëve të aktivizohej në orën 16:00 (14:00 GMT), shumë familje ukrainase u mblodhën në Kishën e Shën Gjon Teologut në Kharkiv. Ato kishin sjellë me vete shporta plot me ëmbëlsira pashkësh të dekoruara, vezë të pikturuara dhe salcice, të gjitha për t’u bekuar nga prifti i famullisë, duke formuar radhë për ujin e shenjtë. Shërbesa fetare, e cila tradicionalisht mbahej pak para mesnate me një procesion rreth kishës, këtë vit u zhvillua në mesditë, një ndryshim i detyruar për shkak të orës policore. Mes besimtarëve, At Viktor, prifti i kësaj kishe të dëmtuar nga lufta – ku dritaret mbeten të mbuluara me dërrasa – shprehu dyshimin e tij të thellë për armëpushimin e shpallur, duke vënë në pikëpyetje retorikisht besueshmërinë e tij. Edhe Larisa, një besimtare, nënvizoi ndjesinë e përbashkët të dyshimit, duke sugjeruar se një pauzë e shkurtër me shumë gjasa do të pasohej nga sulme edhe më të intensifikuara, një model që sipas saj, ishte vërejtur shpesh gjatë konfliktit të vazhdueshëm.
Në një qendër trajnimi ushtarak, rreth 12 milje larg kufirit rus, anëtarët e njësisë së dronëve sulmues “Yasni Ochi”, pjesë e Korpusit Khartia, po shfrytëzonin fundjavën e Pashkëve për të testuar pajisje të reja të destinuara për vijën e frontit. Ata ngarkonin dronë kamikazë me eksplozivë dhe ushtroheshin në goditjen e objektivave të simuluara. Komandanti i tyre, Heorhiy, u kishte udhëzuar trupat të qëndronin në pozicionet e tyre gjatë armëpushimit 32-orësh, përveç nëse sulmoheshin, megjithëse ai ishte thellësisht i bindur se sulmet nga pala tjetër do të ndodhnin. Ai theksoi besimin e ulët në zotimet e Rusisë, duke deklaruar se “Rusia thotë një gjë dhe bën tjetrën. Ndaj duhet të jesh gati.” Ndërkohë, ushtarët në rotacion kishin përdorur dronët për të shpërndarë ëmbëlsira Pashkësh dhe verë pa alkool për shokët e tyre në vijën e parë. Fshati që shërbente si bazë trajnimi për këtë njësi, i cili ishte pushtuar nga forcat ruse në vitin 2022 dhe më pas ishte rimarrë nga Ukraina, dëshmonte ende për shkatërrimin e gjerë, me shtëpi të shndërruara në gërmadha. Komandanti Heorhiy shprehu bindjen se Ukraina nuk mund të ndërpriste luftimet derisa të siguronte kushte më të favorshme nga aleatët e saj për negociata të vërteta paqeje me Rusinë, duke theksuar nevojën për “bisedime të mirëfillta paqeje”. Ai gjeti frymëzim në faktin se lufta në Lindjen e Mesme kishte bërë që vende të tjera t’i drejtoheshin Ukrainës për teknologjinë dhe ekspertizën e saj të dronëve, të cilat ajo i ofronte me bollëk. Megjithatë, procesi i paqes i iniciuar nga SHBA-ja kishte ngecur, me emisarët e Presidentit Donald Trump të zhvendosur drejt konfliktit me Iranin. Ukraina vazhdon të kërkojë garanci të forta sigurie rajonale nga aleatët, veçanërisht lidhur me reagimin e Shteteve të Bashkuara në rast të një pushtimi të ardhshëm. Heorhiy reflektoi mbi sakrificat personale, duke thënë se lufta nuk ishte zgjedhja e tyre dhe se ai, si dhe burrat e tij, dikur kishin pasur një jetë civile normale, disa prej tyre duke qenë DJ në skenën e muzikës elektronike underground në Dnipro. “Tani bëjmë atë që duhet të bëjmë,” përfundoi ai me vendosmëri, duke theksuar rezistencën e ushtrisë ukrainase.
Duke u kthyer në Kharkiv, unaza e qytetit është aktualisht e mbuluar me rrjeta mbrojtëse, të dizajnuara posaçërisht për të kapur dhe ngatërruar dronët rusë, duke parandaluar kështu goditjen e automjeteve poshtë tyre. Sidoqoftë, pak mund të bëhet për të ndaluar raketat ruse që godasin banesat e civilëve, pasi afërsia e Rusisë me qytetin lë pak kohë për reagimin efektiv të mbrojtjes ajrore. Në një periferi të Kharkiv-it, disa blloqe apartamentesh pesëkatëshe janë shkatërruar plotësisht, ndërsa të tjerat janë të mbyllura me dërrasa dhe të pabanueshme. Muajin e kaluar, 11 persona humbën jetën kur një raketë goditi në orët e para të mëngjesit, duke shkatërruar një pjesë të tërë të një ndërtese. Mes rrënojave, një qilim i kuq mbetet i fiksuar në murin e një dhome ndenjeje, ndërsa në tokë pranë tij gjenden fotografitë e dy prej viktimave. Olha, një fqinje, rrëfeu se si ajo dhe nëna e saj e moshuar ishin strehuar në një korridor atë natë fatale. Ajo shfaqi një video në telefonin e saj, ku ndërtesa përballë ishte përfshirë nga flakët portokalli dhe apartamenti i saj ishte kthyer në copa. Olha shprehu dëshpërimin e saj për çdo ndërprerje të luftimeve, duke theksuar se “Ky armëpushim është vetëm 1.5 ditë. Por të paktën mund të pushojmë pak, sepse këtu, pret të vdesësh çdo sekondë.” Ajo shtoi me emocion, “Ne duam vërtet paqe. Jo për 1.5 ditë. Përgjithmonë.” Mes lotësh të qetë dhe të zemëruar, ajo shprehu se pjesa e fundit e rajonit të Donetskut që ende mbahet nga Ukraina nuk ia vlen jetët e kaq shumë njerëzve, duke përmendur fëmijë të vrarë në sulme. “A do të ndalojë ndonjëherë?” pyeti ajo, duke theksuar ndjenjën e pafuqisë. Pavarësisht ofertës së Presidentit Zelensky për ta kthyer këtë armëpushim të përkohshëm në një armëpushim të qëndrueshëm dhe për të vazhduar bisedimet për paqe të plotë, Kremlini e kishte refuzuar tashmë këtë propozim, duke njoftuar se sulmet do të rifillonin plotësisht të hënën. Ky refuzim theksoi edhe një herë sfidat e arritjes së paqes së qëndrueshme në rajon.
Burimi: www.bbc.com
