Sektori bujqësor shqiptar po përballet me një rritje të ndjeshme të kostove operacionale këtë vit, një situatë e cila vjen si pasojë e dy faktorëve kryesorë: heqja e subvencionit të karburantit për mekanizmat bujqësorë nga skema kombëtare e mbështetjes dhe ndikimi i dinamikave gjeopolitike globale, përfshirë konfliktet, në çmimet e tregut. Kjo tendencë pritet të rëndojë buxhetin e fermerëve dhe të ulë konkurrueshmërinë e produkteve bujqësore shqiptare në raport me tregjet rajonale.
Ekonomistë të njohur theksojnë se fondi i dedikuar prej 5.2 miliardë lekësh për mbështetjen e fermerëve shqiptarë duhet të ishte administruar me më shumë efikasitet, veçanërisht në kontekstin aktual ekonomik global të ndikuar nga konfliktet. Eksperti i ekonomisë, Ergis Sefa, shprehet i habitur me vendimin qeveritar për të hequr subvencionin e naftës, ndonëse justifikimi ishte orientimi i skemës së re drejt fermerit prodhues. Sefa thekson se ky vendim injoron faktin se jo vetëm kostot e karburantit janë shtuar ndjeshëm në tregjet ndërkombëtare, por gjithashtu edhe çmimet e inputeve bujqësore, të cilat shpesh janë nënprodukte të industrisë së naftës, po shënojnë rritje.
Në kontrast me politikat bujqësore të Shqipërisë, vendet e rajonit dhe disa shtete anëtare të Bashkimit Evropian kanë adoptuar strategji të ndryshme mbështetëse. Kjo diferencë rezulton në një avantazh konkurrueshmërie për bujqësinë e vendeve fqinje; për shembull, fermerët në Kosovë dhe Serbi do të kenë kosto prodhimi dukshëm më të ulëta për shfrytëzimin e mekanizimit bujqësor krahasuar me homologët e tyre shqiptarë. Sipas Sefës, Kosova dhe Serbia kanë zgjedhur të rrisin ndjeshëm nivelet e subvencioneve, duke ruajtur edhe mbështetjen për naftën bujqësore. Ndërkohë, në Evropë, shtete si Austria dhe Italia vazhdojnë të ofrojnë subvencionim për naftën, shpesh nëpërmjet reduktimit të akcizës, duke bërë që karburanti të jetë më i përballueshëm për fermerët e tyre.
Në periudhën e mëparshme fiskale, mbështetja për naftën bujqësore i kushtoi buxhetit të Shqipërisë 2.2 miliardë lekë, duke përfituar rreth 50,000 fermerë me subvencione direkte për karburantin. Megjithatë, skema kombëtare e mbështetjes për vitin 2025 ka zëvendësuar subvencionimin e naftës me një masë tjetër, e cila gjithashtu synon uljen e kostove të prodhimit në bujqësi. Sipas rregullave të reja, fermerët që zotërojnë më shumë se 3 hektarë tokë do të kenë mundësinë të përfitojnë një mbështetje prej 10,000 lekësh për hektar, si pjesë e përpjekjeve për të adresuar sfidat ekonomike të sektorit.
Burimi: top-channel.tv
