Tregjet ndërkombëtare të energjisë u shënuan me një rritje të konsiderueshme të çmimeve të naftës, duke kaluar pragun e 100 dollarëve për fuçi, pas dështimit të bisedimeve diplomatike midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit gjatë fundjavës. Ky zhvillim u shoqërua me deklarata nga ish-presidenti Donald Trump për vendosjen e një bllokade në Ngushticën strategjike të Hormuzit, duke thelluar më tej shqetësimet për një përshkallëzim të krizës energjetike globale.
Menjëherë pas rihapjes së tregjeve energjetike ditën e hënë në Azi, çmimi i naftës referencë Brent u rrit me 8.5%, duke arritur në 102.37 dollarë (77.15 £) për fuçi, ndërsa nafta West Texas Intermediate (WTI) shënoi një rritje prej 9%, duke kapur vlerën 105.34 dollarë.
Dështimi i negociatave fundjavën e kaluar ka shkaktuar shqetësime serioze se kriza globale energjetike do të thellohet ndjeshëm, pasi mungesa e një marrëveshjeje shton pasigurinë në furnizimet me naftë.
Këto nivele të larta çmimesh vijnë vetëm pak ditë pasi çmimi i naftës ra ndjeshëm nën 100 dollarë të mërkurën e kaluar, pas një marrëveshjeje armëpushimi të kushtëzuar dyjavore midis Uashingtonit dhe Teheranit. Kjo marrëveshje përfshinte rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë tregtare jetike përmes së cilës kalon rreth një e pesta e transportit botëror të energjisë. Ngushtica është kthyer në një pikë kyçe tensioni në konfliktin me Iranin, sidomos pasi Teherani kërcënoi të sulmonte anijet që tentonin ta përdornin, si përgjigje ndaj goditjeve SHBA-Izraelite.
Që prej nisjes së konfliktit më 28 shkurt, dërgesat kanë qenë kryesisht në ngërç, megjithëse disa vende si India dhe Malajzia kanë arritur të negociojnë kalimin e sigurt për anijet e tyre. Kjo ndërprerje ka sjellë një rritje të ndjeshme të çmimeve të energjisë në mbarë botën.
Të dielën, ish-presidenti amerikan Donald Trump deklaroi në një postim në platformën sociale “Truth Social” se Shtetet e Bashkuara do të fillonin “BLOCKADING any and all Ships trying to enter, or leave, the Strait of Hormuz” (BLLOKIMIN e të gjitha anijeve që tentojnë të hyjnë, ose të dalin, nga Ngushtica e Hormuzit).
Më pas, Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) konfirmoi se bllokada e trafikut detar, duke përfshirë anijet që hyjnë dhe dalin nga portet iraniane, do të fillonte ditën e hënë në orën 10:00 ET (14:00 GMT).
Centcom specifikoi në një postim në mediat sociale se kjo bllokadë do të zbatohej “në mënyrë të paanshme ndaj anijeve të të gjitha kombeve që hyjnë ose largohen nga portet dhe zonat bregdetare iraniane.” Megjithatë, Centcom theksoi gjithashtu se “nuk do të pengojë” anijet në Ngushticën e Hormuzit që udhëtojnë “drejt dhe nga portet jo-iraniane”.
Nga ana iraniane, kryetari i parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, i cili drejtoi negociatat për Teheranin në Pakistan, deklaroi se vendi i tij “nuk do t’i nënshtrohet asnjë kërcënimi”, sipas raportimeve të mediave lokale.
Forcat Detare të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) paralajmëruan se çdo anije ushtarake që i afrohet ngushticës do të konsiderohet shkelje e armëpushimit midis Uashingtonit dhe Teheranit dhe “do të trajtohet ashpër”.
Burimi: www.bbc.com
