Kryeministri i ardhshëm i Hungarisë, Péter Magyar, ofroi të martën të takohet me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky për të “hapur një kapitull të ri në marrëdhëniet dypalëshe” dhe për të adresuar një mosmarrëveshje të gjatë mbi të drejtat e hungarezëve etnikë të Ukrainës.
Marrëdhëniet midis dy fqinjëve arritën në pikën më të ulët para zgjedhjeve të 12 prillit në Hungari, ku hungarezët mposhtën kryeministrin nacionalist prej kohësh Viktor Orbán.
Orbán, i cili u rrëzua pas 16 vitesh në pushtet, kishte përdorur vazhdimisht të drejtën e vetos së vendit të Evropës Qendrore për të bllokuar ndihmën financiare për Ukrainën dhe për të bllokuar anëtarësimin e vendit në BE.
“Po inicioj një takim me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky në fillim të qershorit, simbolikisht në Berehove, i cili ka shumicë hungareze”, tha Magyar në një postim në mediat sociale pasi u takua me kryetarin e bashkisë së qytetit ukrainas në Budapest.
“Qëllimi i takimit është të ndihmojë në përmirësimin e situatës së hungarezëve në Transkarpati dhe t’u mundësojë atyre të qëndrojnë në atdheun e tyre”, shtoi ai.
Rajoni perëndimor i Transkarpatisë në Ukrainë është shtëpia e një komuniteti të konsiderueshëm etnik hungarez.
Marrëdhëniet midis Ukrainës dhe Hungarisë u përkeqësuan në vitin 2017, kur Kievi miratoi një ligj që e detyronte gjuhën ukrainase si gjuhën kryesore për arsimin e mesëm.
Hungaria tha se ligji i privoi dhjetëra mijëra hungarezë etnikë, të cilët jetojnë kryesisht në rajonin më perëndimor të Ukrainës, Transkarpati, pjesë e ish-Mbretërisë së Hungarisë deri në fund të Luftës së Parë Botërore.
“Ka ardhur koha që Ukraina të heqë kufizimet ligjore që kanë qenë në fuqi për më shumë se një dekadë dhe që hungarezët e Transkarpatisë të rifitojnë të gjitha të drejtat e tyre kulturore, gjuhësore, administrative dhe të arsimit të lartë, në mënyrë që ata të mund të bëhen përsëri qytetarë të barabartë dhe të respektuar të Ukrainës”, tha Magyar.
“Nëse mund t’i zgjidhim këto çështje, sigurisht që mund të hapim një kapitull të ri në marrëdhëniet dypalëshe ukrainaso-hungareze”, shtoi ai.
Më parë në prill, Zelensky udhëtoi në rajonin perëndimor dhe u takua me përfaqësues të komunitetit hungarez atje, dhe i falënderoi ata për “qëndresën e tyre gjatë gjithë këtij dimri të vështirë dhe për mbështetjen e frontit”.
“Faleminderit për shërbimin tuaj”, tha ai në një postim në X.
Në fund të javës së kaluar, Bashkimi Evropian dha miratimin përfundimtar për një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën pasi Hungaria hoqi veton e saj, duke i dhënë fund një bllokimi dy-mujor të shkaktuar nga vetoja hungareze e udhëhequr nga Orbán.
Zgjerimi erdhi dy ditë pasi Zelensky njoftoi se tubacioni Druzhba, i cili transporton naftë të lirë ruse në Hungari dhe Sllovaki, ishte riparuar dhe mund të rifillonte operacionet.
Ndërprerja e rrjedhave të naftës përmes Druzhbës ishte në thelb të vendimit të Orbán për të vënë veton ndaj kredisë në shkurt.
Bllokimi i minutës së fundit zemëroi udhëheqësit e tjerë të BE-së, të cilët e dënuan me tërbim atë si një përpjekje “të papranueshme” për të “shantazhuar”.
Magyari, i parë si një pasardhës më i moderuar i Orbán, tha se donte një rivendosje në marrëdhëniet me Brukselin dhe do të vlerësonte bashkimin me eurozonën.
Ai shihet gjithashtu si më pak i ashpër ndaj Ukrainës, duke thënë se dëshiron që Hungaria të ketë marrëdhënie miqësore me të gjithë fqinjët e saj.
Ai gjithashtu theksoi se Ukraina nuk mund të detyrohet të pranojë një marrëveshje paqeje që kërkon që ajo të lëshojë territor.
“Asnjë vend tjetër nuk ka të drejtë të thotë se duhet të hiqni dorë nga ky apo ai territor. Kushdo që thotë një gjë të tillë është vetë tradhtar”, tha Magyar.
Por ai tha gjithashtu se pranimi i Ukrainës në BE “brenda dhjetë viteve të ardhshme” nuk do të ishte realist dhe kundërshton çdo proces të përshpejtuar që vendi të bashkohet me bllokun. /Telegrafi/
