Një eksperiment i kryer qindra kilometra mbi Tokë po synon të zbulojë nëse stimulimi elektrik i muskujve mund të ndihmojë në parandalimin e humbjes së masës dhe forcës muskulore në kushtet e mikrogravitetit.
Astronautja franceze Sophie Adenot po teston në bordin e Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor një kostum të posaçëm, të pajisur me elektroda që dërgojnë impulse elektrike me intensitet të ulët në muskuj gjatë ushtrimeve fizike.
Eksperimenti, i quajtur EasyMotion-2, synon të përcaktojë nëse elektromiostimulimi (EMS), i kombinuar me ushtrimet e rregullta, mund të mbrojë më mirë muskujt nga pasojat e qëndrimit të zgjatur në mikrogravitet.
Eksperimenti u bë publik përmes një postimi të Kryemjekut të Agjencisë Hapësinore Evropiane (ESA), Adrianos Golemis.
Pse astronautët humbasin muskujt në hapësirë?
Në Tokë, muskujt aktivizohen vazhdimisht për të përballuar gravitetin. Edhe veprime të thjeshta, si ecja, ngritja nga një karrige apo mbajtja e trupit në këmbë, kërkojnë punë të vazhdueshme muskulore.
Në mikrogravitet, ky stimul zvogëlohet ndjeshëm. Për pasojë, astronautët mund të përjetojnë humbje të masës dhe forcës muskulore, si dhe ndryshime në kontrollin neuromuskular.
Pikërisht për këtë arsye, aktiviteti fizik është pjesë e pandashme e rutinës së astronautëve në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor. Ata mund të kalojnë deri në 2.5 orë në ditë duke u stërvitur, duke përdorur pista vrapimi, biçikleta stërvitjeje dhe pajisje speciale rezistence.
Megjithatë, edhe stërvitja intensive nuk e eliminon plotësisht ndikimin e mungesës së gravitetit.
Kostumi i përdorur në EasyMotion-2 është i ngushtë dhe përmban elektroda të integruara. Ato dërgojnë impulse të lehta elektrike përmes lëkurës, duke shkaktuar aktivizim të kontrolluar të grupeve të caktuara muskulore.
Elektromiostimulimi nuk është një teknologji e re. Ai përdoret prej vitesh në Tokë, ndër të tjera në sport dhe në rehabilitim.
Ajo që studiuesit duan të zbulojnë është nëse EMS mund të ofrojë një përfitim shtesë kur kombinohet me ushtrimet fizike në mikrogravitet.
Adenot po kryen seancat e eksperimentit gjatë stërvitjes në pistën e vrapimit dhe në pajisjet e rezistencës në Stacionin Hapësinor. Fokusi është te muskujt që kanë rëndësi për qëndrimin dhe lëvizjen, përfshirë muskujt e qafës, shpinës, shpatullave dhe këmbëve.
Read more:Prishtina Trails 2026: Me qindra vrapues pushtojnë Gërminë
Studiuesit po analizojnë nëse kombinimi i ushtrimeve me stimulimin elektrik ndihmon në ruajtjen e tonit muskulor, vetive mekanike të muskujve dhe forcës funksionale.
Për këtë qëllim, matjet kryhen para, gjatë dhe pas misionit hapësinor, duke përdorur metoda të ndryshme, përfshirë miotonometrijë, dinamometri, elektromiografi sipërfaqësore dhe imazheri me rezonancë magnetike.
Rezultatet do të krahasohen edhe me të dhënat e astronautëve të mëparshëm, të cilët kanë kryer stërvitje pa elektromiostimulim. Në këtë mënyrë, studiuesit do të mund të përcaktojnë nëse EMS sjell një përfitim shtesë të matshëm.
Nëse rezulton efektiv, sistemi mund të ndihmojë në kufizimin e humbjes së masës dhe forcës muskulore te astronautët, veçanërisht gjatë misioneve afatgjata.
Kjo mund të jetë veçanërisht e rëndësishme për misionet e ardhshme drejt Hënës dhe Marsit, ku astronautët do të duhet të kalojnë muaj në kushte mikrograviteti dhe më pas të jenë në gjendje të lëvizin dhe të punojnë në sipërfaqe.
Por potenciali i këtij eksperimenti shkon përtej eksplorimit të hapësirës.
Nëse metoda tregohet e dobishme, njohuritë e përfituara mund të kenë aplikime edhe në Tokë, veçanërisht për të moshuarit, personat me lëvizshmëri të kufizuar dhe pacientët që rikuperohen pas ndërhyrjeve kirurgjikale dhe e kanë të vështirë të ruajnë masën muskulore përmes ushtrimeve konvencionale.
Për momentin, bëhet fjalë për një hipotezë kërkimore dhe jo për një përfitim të provuar. Rezultatet e EasyMotion-2 do të tregojnë nëse stimulimi elektrik mund të bëhet një mjet shtesë për mbrojtjen e muskujve, fillimisht në hapësirë dhe potencialisht një ditë edhe në Tokë.
