Më shumë se dhjetë javë pas fillimit të luftës në Lindjen e Mesme, inventarët globalë të naftës po pakësohen me një ritëm rekord, ndërsa ndërprerja e rrjedhave përmes Ngushticës së Hormuzit vazhdon të shtrëngojë furnizimet, tha të mërkurën Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA).
Sipas të dhënave paraprake të IEA-s, rezervat globale të naftës ranë me 129 milionë fuçi në mars dhe me 117 milionë fuçi të tjera në prill, pas sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit dhe ndërprerjes së mëvonshme të eksporteve të Gjirit.
Rëniet më të mprehta u regjistruan në vendet e OECD-së, ku inventarët në tokë ranë me 146 milionë fuçi. Stoqet e dukshme në ekonomitë jo-OECD ranë me 24 milionë fuçi, transmeton Telegrafi.
Agjencia tha se humbjet kumulative të furnizimit me naftë të papërpunuar nga prodhuesit e Gjirit tani kanë tejkaluar një miliard fuçi, me më shumë se 14 milionë fuçi në ditë që nuk mund të dalin nga rajoni, duke e përshkruar situatën si një “tronditje të paparë të furnizimit”.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë tha në mars se do të lironte 400 milionë fuçi nga rezervat e emergjencës së anëtarëve për të mbështetur tregjet globale, me rreth 164 milionë fuçi të tërhequra tashmë.
Tregjet e naftës kanë luhatur ndjeshëm për shkak të pasigurisë mbi përpjekjet diplomatike midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për të rihapur Ngushticën dhe për t’i dhënë fund konfliktit.
Read more:SHBA-ja ka përdorur armë në vlerë prej 24 miliardë dollarësh në luftën me Iranin
Çmimi i naftës së papërpunuar të Detit të Veriut, një pikë referimi për dërgesat fizike në afat të shkurtër, ra nga një kulm prej 144 dollarësh për fuçi në nën 100 dollarë, përpara se të ngjitej përsëri.
Në të njëjtën kohë, prodhuesit e naftës kanë lëvizur për të zbutur ndikimin në tregjet globale. Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë ridrejtuar disa eksporte përmes terminaleve jashtë Ngushticës, ndërsa prodhuesit në Pellgun e Atlantikut, përfshirë SHBA-në, kanë rritur dërgesat në Azi.
Eksportet ruse janë rritur gjithashtu pasi sulmet e përsëritura ndaj rafinerive vendase ulën kërkesën lokale, ndërsa heqjet e përkohshme të sanksioneve të SHBA-së lejuan më shumë ngarkesa ruse në tregjet botërore.
Read more:Ukraina është fituesja e madhe e luftës me Iranin
Në të njëjtën kohë, aktiviteti më i dobët ekonomik dhe çmimet e larta të karburantit po rëndojnë konsumin. Ndërsa përdoruesit fundorë po zvogëlojnë konsumin, rafineritë gjithashtu kanë zvogëluar sasitë dhe kanë zvogëluar ndjeshëm importet e naftës së papërpunuar.
IEA tani pret që kërkesa globale për naftë të bjerë me 420,000 fuçi në ditë në vitin 2026, në 104 milionë fuçi në ditë. Ky është një rishikim në rënie prej 1.3 milionë fuçish në ditë krahasuar me atë që priste agjencia para luftës në Iran.
Read more:SHBA-të lëshojnë 53 milionë fuçi naftë nga Rezerva Strategjike e Naftës
Agjencia tha se sektorët petrokimikë dhe të aviacionit ishin goditur më rëndë, ndërsa çmimet më të larta dhe masat për kursimin e kërkesës pritej të frenonin më tej përdorimin e karburantit në muajt në vijim.
IEA tha se kërkesa mund të fillojë të rimëkëmbet më vonë gjatë vitit nëse arrihet një marrëveshje për të rikthyer gradualisht rrjedhat përmes Ngushticës së Hormuzit nga tremujori i tretë e tutje.
Megjithatë, furnizimi pritet të rimëkëmbet më ngadalë, duke e lënë tregun në deficit deri në tremujorin e fundit të vitit.
Read more:Marrëveshje me SHBA-në, Ukraina synon prodhimin e 3 milionë dronëve
Në perspektivën e saj, Agjencia parashikoi se ndërsa kërkesa mund të kthehet në rritje drejt fundit të vitit nëse arrihet një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës që lejon që rrjedhat përmes Ngushticës së Hormuzit të rifillojnë gradualisht nga tremujori i tretë i vitit 2026, siç supozohet në këtë raport, furnizimi ka të ngjarë të jetë më i ngadaltë për t’u rikuperuar.
“Me rezervat globale të naftës që tashmë po arrijnë një nivel rekord, duket e mundshme një luhatshmëri e mëtejshme e çmimeve përpara periudhës së kërkesës kulmore të verës”, tha IEA. /Telegrafi/
