Kancelari gjerman Friedrich Merz ka sugjeruar që rruga e Ukrainës drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, mund të përfshijë lëshime territoriale dhe se të dyja çështjet mund të vendosen në referendume paralele.
Rreth 20% e territorit ukrainas është aktualisht nën pushtimin rus, transmeton Telegrafi.
“Në një moment, Ukraina do të nënshkruajë një marrëveshje armëpushimi. Në një moment, shpresojmë, një traktat paqeje me Rusinë. Atëherë mund të ndodhë që një pjesë e territorit të Ukrainës të mos jetë më ukrainase”, tha Merz, duke folur para studentëve në North Rhine-Westphalia, sipas Reuters.
Ai shtoi se nëse presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky donte mbështetje publike për një marrëveshje të tillë, ai mund të duhet të mbajë një referendum.
“Atëherë ai duhet t’u thotë në të njëjtën kohë njerëzve: ‘Unë kam hapur rrugën për në Evropë për ju'”, tha Merz.
Vërejtjet vijnë pas një samiti informal të BE-së në Qipro, ku Zelensky u shfaq personalisht për të këmbëngulur për ofertën e Ukrainës për anëtarësim, e cila është bllokuar në mënyrë efektive nga Hungaria për gati dy vjet, duke shkaktuar zemërim dhe acarim.
Zelensky hodhi poshtë kategorikisht çdo ofertë për “anëtarësim simbolik”, duke argumentuar se trupat e tij nuk po e mbronin Evropën simbolikisht, por përkundrazi po vinin jetën e tyre në rrezik.
“Ne kërkojmë të njëjtin anëtarësim të plotë që ka çdo vend i BE-së – nga Qiproja në Poloni”, tha presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky në fjalimin e tij para udhëheqësve të BE-së.
“E vetmja gjë që kërkojmë është përshpejtimi i anëtarësimit të plotë, me një datë të qartë fillimi për anëtarësim”, shtoi ai.
Zelensky ka promovuar janarin 2027 si një datë të mundshme objektivi për pranimin e Ukrainës në bllok. Afati kohor është diskutuar në kontekstin e bisedimeve të paqes të ndërmjetësuara nga SHBA-të midis Ukrainës dhe Rusisë, ku çështjet territoriale mbeten pika kryesore e mosmarrëveshjes.
Moska po shtyn që Kievi të lëshojë pjesët e mbetura të rajonit të Donbasit që nuk i kontrollon dhe po lobon në Uashington që të njohë territoret e pushtuara nga Rusia si de facto ruse.
Zelensky i hedh poshtë të dy propozimet, duke argumentuar se shpërblimi i agresionit do të binte ndesh me të drejtën ndërkombëtare dhe do të vendoste një precedent të rrezikshëm.
Komisioni Evropian mbështet parimet e Ukrainës, por nuk ka miratuar një datë të caktuar pranimi, duke thënë se procesi i zgjerimit të BE-së është “i bazuar në meritë” dhe varet nga progresi i bërë nga secili vend kandidat.
Duke folur të hënën, kancelari gjerman Friedrich Merz i hodhi poshtë vitet 2027 dhe 2028 si afate kohore jorealiste për pranimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian, duke thënë se anëtarësimi nuk do të ishte i mundur ndërsa vendi mbetet në luftë me Rusinë.
“Zelensky kishte idenë e anëtarësimit në BE më 1 janar 2027. Kjo nuk do të funksionojë. Edhe 1 janari 2028 nuk është realist”, tha ai.
Merz sugjeroi që Ukrainës mund t’i ofrohet në vend të kësaj statusi i vëzhguesit, duke lejuar pjesëmarrjen në institucionet e BE-së pa të drejtë vote. Ai tha se ideja, e cila nuk është provuar kurrë më parë, kishte fituar njëfarë mbështetjeje gjatë diskutimeve në Qipro.
Në fund të samitit informal, Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa vlerësuan përpjekjet e Ukrainës për reforma, por paralajmëruan kundër vendosjes së afateve artificiale.
“Është një kontratë dypalëshe nëse je vend kandidat. Janë reforma të vështira ato që vendet kandidate duhet të bëjnë”, tha von der Leyen në Qipro.
Ajo shtoi se pranimi në BE është në fund të fundit një vendim politik që kërkon miratim unanim nga shtetet anëtare.
“Ne duhet të jemi krijues për të zgjidhur problemet”, tha Costa përkrah saj, “sidomos me një vend me një dimension dhe në situatën aktuale të Ukrainës. Por ne besojmë në të ardhmen e Ukrainës dhe besojmë se e ardhmja është në Bashkimin Evropian”.
Pas dy vitesh bllokimi, Brukseli shpreson që humbja zgjedhore e kryeministrit hungarez Viktor Orbán, një kundërshtar i flaktë i anëtarësimit të Ukrainës, do të hapë rrugën për hapjen e shpejtë të grupit të parë të negociatave, të njohura si bazat.
Komisioni thotë se Kievi është gati të zhbllokojë pesë grupet e mbetura. Hapja dhe mbyllja e grupeve kërkojnë unanimitetin e të gjitha shteteve anëtare, që do të thotë se zbatohen vetot. /Telegrafi/
