Edhe pse kokëfortësia shpesh perceptohet si tipar i karakterit të një fëmije, në shumë raste ajo formohet nga modelet e përditshme të sjelljes në mjedisin e tyre.
Ndonjëherë edhe zakonet e prindërimit me qëllime të mira mund të inkurajojnë pa dashje rezistencën tek fëmijët, të cilët vazhdimisht i vëzhgojnë të rriturit dhe mësojnë nga reagimet e tyre.
Më poshtë janë katër gabime të zakonshme prindërore që mund të kontribuojnë në zhvillimin e kokëfortësisë tek një fëmijë, shkruan Times of India.
Read more:Katër vite terrori, mijëra plagë, Sarajeva përkujton fëmijët e vrarë gjatë rrethimit 1992-1995
Dorëzimi pavarësisht kufijve të vendosur
Një nga modelet më të zakonshme që nxit kokëfortësinë është mospërputhja. Për shembull, një prind mund të thotë fillimisht “jo”, por pastaj të dorëzohet pasi fëmija qan, debaton ose bën një shpërthim zemërimi. Ndërsa kjo mund të duket si mënyra më e shpejtë për të qetësuar situatën, fëmija mëson se këmbëngulja mund të ndryshojë përgjigjen e prindit.
Read more:Shpërthimi në fabrikën e fishekzjarrëve në Indi të paktën 25 të vdekur
Me kalimin e kohës, fëmijët mësojnë se “jo” nuk është një vendim përfundimtar, por vetëm fillimi i një negociate. Qëllimi nuk është të jesh i ngurtë, por të jesh i qartë dhe konsistent. Nëse thua “jo”, është e rëndësishme t’i përmbahesh atij vendimi në mënyrë që fëmija të mësojë se kufijtë kanë kuptim dhe nuk varen nga forca e reagimit të tij.
Përsëritja e vazhdueshme e udhëzimeve
Kur prindërit përsërisin të njëjtin udhëzim vazhdimisht, si “Mbaro detyrat e shtëpisë” ose “Vendos lodrat”, kjo e humbet rëndësinë e saj me kalimin e kohës. Fëmijët mësojnë se do të ketë disa kujtesa të tjera para se të ndodhë diçka. Ky model pa dashje i mëson ata të shtyjnë të bëjnë atë që duhet të bëjnë dhe të rezistojnë derisa presioni të bëhet më i madh.
Çelësi nuk është që prindërit të ndalojnë së drejtuari fëmijën e tyre, por të ndryshojnë mënyrën se si japin udhëzime. Ato duhet të jenë të shkurtra, të qarta, specifike dhe të jepen me një ton të qetë. Nëse një fëmijë injoron një udhëzim, duhet të ketë një pasojë të njohur dhe të qëndrueshme, siç është marrja e përkohshme e lodrave që nuk i ka vendosur në vendin e tyre.
Read more:Rama reagon për aksidentin në Durrës: Tragjedi e pangushëllueshme
Mungesa e një rutine të rregullt
Fëmijët ndihen më të sigurt në një mjedis të parashikueshëm. Kur nuk ka një rutinë të përcaktuar ose kohë të qëndrueshme për gjumë, vakte, lojëra dhe studim, ata mund të ndihen të hutuar dhe t’u rezistojnë angazhimeve. Në situata të tilla, ajo që duket si kokëfortësi është në të vërtetë përgjigja e fëmijës ndaj pritjeve të paqarta.
Nga ana tjetër, një rutinë e strukturuar zvogëlon nevojën për përsëritje të vazhdueshme të udhëzimeve. U jep fëmijëve një ndjenjë kontrolli brenda kufijve të caktuar, sepse ata e dinë se çfarë do të ndodhë më pas, gjë që mund të zvogëlojë rezistencën. Vendosja e një orari të qëndrueshëm për vaktet, gjumin dhe detyrat e shtëpisë mund të jetë një fillim i mirë.
Read more:Banka Popullore: Inflacioni 3,7%, PBB 3,8% në tre muajt e parë të vitit 2026
Shumë zgjedhje
Çdo prind dëshiron t’i japë fëmijës së tij zgjedhje, por shumë mundësi mund të kenë efektin e kundërt. Fëmija mund të bëhet konfuz dhe ndonjëherë kokëfortë. Shumë zgjedhje mund ta bëjnë të ndihet sikur e ka situatën nën kontroll, gjë që mund të çojë në rezistencë kur has kufij ose kur nuk ofrohen zgjedhje.
Në vend që ta lënë vendimin plotësisht të hapur, prindërit mund të ofrojnë një numër të kufizuar opsionesh të pranueshme. Për shembull, në vend që të pyesin: “Çfarë doni të hani?”, është më mirë të pyesin: “A doni një mollë apo një banane?”
