Ngërçi politik për konstituimin e Kuvendit po hyn në një fazë të re, ndërkohë që PDK-ja ka kërkuar që seanca të vazhdojë më 12 gusht, pavarësisht mungesës së një marrëveshjeje mes partive.
Kërkesa i është drejtuar Avni Deharit, i cili e kryeson seancën në cilësinë e deputetit më të vjetër të Kuvendit, e që kishte thënë më herët se seanca nuk do të vazhdojë pa një marrëveshje politike.
Këto deklarata vijnë disa ditë pas përfundimit të afatit 30-ditor për konstituimin e Kuvendit, të përcaktuar me Kushtetutë, ndërsa partitë vazhdojnë të mos kenë marrëveshje për formimin e institucioneve të reja.
“Seanca e radhës do të thirret sapo të ketë një marrëveshje për zgjidhjen e krizës. Pa një marrëveshje nuk ka kuptim të mbahet seanca vetëm për formalitet”, ka thënë Dehari.
Qëndrim të ngjashëm për nevojën e një marrëveshjeje ka shprehur edhe Lëvizja Vetëvendosje.
Por, PDK-ja ka bërë të ditur se deputetët e saj do të jenë të mërkurën në orën 11:00 në sallën e Kuvendit, pavarësisht nëse Dehari e thërret apo jo seancën. Ajo u ka bërë thirrje edhe grupeve të tjera parlamentare dhe deputetëve të zgjedhur që të jenë të pranishëm në sallë.
“Obligimi për përfundimin e procesit konstituiv mbetet dhe duhet të përmbushet pa vonesa të mëtejshme”, thuhet në njoftimin e PDK-së.
Opozita paralajmëron veprime
Partia Demokratike e Kosovës (PDK) tha më 11 gusht se moskonstituimi i Kuvendit dhe mosvazhdimi i seancës përbëjnë “goditje të drejtpërdrejtë” ndaj rendit kushtetues.
“Kushtetuta nuk është rekomandim. Aktgjykimet nuk janë opsionale. Rregullat vlejnë për të gjithë – edhe për pushtetin”, shkroi PDK-ja, në Facebook, duke paralajmëruar se do ta mbrojë rendin kushtetues “me çdo mjet”.
Një ditë më herët, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, kishte paralajmëruar “një sërë veprimesh ligjore, politike dhe demokratike” për ta kundërshtuar, siç tha ai, degradimin e institucioneve.
PDK-ja deri tani nuk ka specifikuar se cilat do të jenë këto veprime.
Ndërkohë, brenda vetë PDK-së janë shfaqur edhe zëra për një rrugë tjetër politike për dalje nga kriza. Deputeti Rrustem Mustafa u ka bërë thirrje drejtuesve të PDK-së dhe LVV-së që të ulen në një tryezë dhe të shqyrtojnë mundësinë e një koalicioni mes dy forcave më të mëdha politike në vend.
Mustafa ka thënë se, përballë mungesës së një Kuvendi dhe Qeverie funksionale, “koalicionet e mëdha” janë një “domosdoshmëri shtetërore”, duke marrë si shembull koalicionin e mëparshëm PDK-LDK.
“Unë nuk po ju kërkoj të harroni të kaluarën. Unë po ju kërkoj të mos lejoni që e kaluara t’ju mbajë peng të ardhmes. Ne nuk kemi kohë për inate, nuk kemi kohë për hakmarrje dhe as për ‘nëse’ apo ‘por’”, ka deklaruar ai.
Ndërkohë, edhe përfaqësues të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) kanë insistuar në respektimin e afateve dhe procedurave kushtetuese, ndërsa LDK-ja është partia e vetme opozitare që ka zhvilluar disa takime me Vetëvendosjen për një marrëveshje të mundshme.
Pika kryesore e mospajtimit mes Vetëvendosjes dhe LDK-së mbetet zgjedhja e presidentit të ri. Kurti ka insistuar që palët të pajtohen për një kandidat konsensual dhe jopartiak, ndërsa LDK-ja ka kërkuar që posti i presidentit t’i takojë asaj, duke argumentuar se kandidat konsensual mund të konsiderohet ai që arrin t’i sigurojë 80 votat e nevojshme në Kuvend.
Palët kanë zhvilluar disa takime gjatë gushtit, por deri tani nuk kanë arritur marrëveshje.
Aleanca, ndërkaq, ka refuzuar takimet me Kurtin.
Kjo parti ka insistuar vazhdimisht në respektimin e afateve kushtetuese dhe e ka fajësuar Vetëvendosjen për bllokimin institucional.
Më 8 gusht, deputetja e Aleancës, Time Kadriaj, hodhi vezë në drejtim të kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, gjatë vazhdimit të seancës konstituive, e cila kishte nisur më 6 gusht.
Radio Evropa e Lirë u është drejtuar LVV-së, PDK-së, LDK-së dhe Aleancës për të marrë qëndrimet e tyre për hapat e ardhshëm pas mosvazhdimit të seancës konstituive, por deri në publikimin e këtij artikulli nuk ka marrë përgjigje.
Arifi: Opozita duhet të kalojë nga deklaratat në veprime
Analisti politik, Dritëro Arifi, thotë për Radion Evropa e Lirë se përgjegjësia për të ushtruar presion politik në situatën aktuale bie mbi partitë opozitare.
Sipas tij, ato deri tani nuk kanë arritur të ndërtojnë një qasje të përbashkët përballë krizës.
“Për fat të keq, opozita është aq shumë e përçarë, aq shumë është e fragmentarizuar”, thotë Arifi, duke shtuar se ajo “nuk e ka një fokus të përbashkët”.
Ai kërkon veprime më konkrete nga opozita, përfshirë, siç thotë, “alarmimin e të gjitha institucioneve në mbrojtje të demokracisë”.
“Mendoj që duhet veprime politike, por të fuqishme, jo vetëm deklarata sa për media”, thotë Arifi.
Ai e konsideron situatën aktuale pasojë të shkeljes së qëllimshme të rregullave kushtetuese nga pushteti.
“Toleranca e shkeljes së Kushtetutës është sinjal. Është sinjal edhe krijimi i një kulture të re që ligjet aktuale nuk vlejnë për ne dhe kjo kështu e krijon komplet narrativën e Lëvizjes Vetëvendosje se Kushtetuta është e parëndësishme”, thotë ai.
Zgjedhjet si rrugëdalje?
Në mungesë të një marrëveshjeje politike, zgjedhjet e reja po përmenden si një prej mundësive për dalje nga kriza.
Arifi pajtohet se vendi mund të përfundojë sërish në zgjedhje, por thotë se, para kësaj, duhet të ketë përgjegjësi për shkeljet që, sipas tij, kanë ndodhur.
“Normalisht që duhet të shkojmë në zgjedhje, por unë mendoj që pa u sanksionuar shkeljet e rënda kushtetuese është e palogjishme të shkojmë në zgjedhje”, thotë ai.
Ai paralajmëron se vazhdimi i ngërçit mund ta thellojë edhe më shumë krizën institucionale në muajt e ardhshëm.
“Kemi filluar të hyjmë në javën e dytë të gushtit dhe, nëse nuk ka masa dhe veprime serioze, tetori vjen shumë shpejt”, thotë Arifi, duke shtuar se “aktualisht është vetëm fillimi i problemeve”.
Më 4 tetor bëhen gjashtë muaj prej se Albulena Haxhiu mori detyrën e ushtrueses së detyrës së presidentes, pas përfundimit të mandatit të Vjosa Osmanit më 4 prill.
Kushtetuta e Kosovës përcakton se pozita e ushtruesit të detyrës së presidentit nuk mund të ushtrohet për më shumë se gjashtë muaj.
Kushtetuta, megjithatë, nuk përcakton se kush do t’i ushtronte kompetencat e presidentit nëse kjo periudhë përfundon pa u zgjedhur presidenti i ri.
Kjo çështje është ngritur edhe nga njohës të së drejtës kushtetuese si një vakum i mundshëm kushtetues.
Nëse deri atëherë Kuvendi vazhdon të mbetet i pakonstituuar, Kosova do të përballej njëkohësisht me mungesën e një Kuvendi funksional dhe me përfundimin e periudhës gjashtëmujore të ushtrimit të detyrës së presidentit./REL/
