SHBA-të kanë zhvilluar negociata të rregullta me Danimarkën për të zgjeruar praninë e saj ushtarake në Grenlandë, sipas shumë zyrtarëve të njohur me diskutimet, me bisedimet midis të dyja palëve që kanë përparuar në muajt e fundit.
Zyrtarët amerikanë po kërkojnë të hapin tre baza të reja në jug të territorit, një pjesë gjysmë-autonome e Danimarkës, ndërsa punojnë për të zgjidhur një krizë diplomatike të shkaktuar nga presidenti Donald Trump kur ai kërcënoi të pushtonte Grenlandën me forcë.
Trump tha në janar se SHBA-të duhet të “zotërojnë” Grenlandën për të parandaluar Rusinë ose Kinën ta marrin atë. Ai tha se kjo mund të ndodhë “në mënyrën e lehtë” ose “në mënyrën e vështirë”, transmeotn Telegrafi.
Shtëpia e Bardhë konfirmoi se administrata ishte e angazhuar në bisedime të nivelit të lartë me Grenlandën dhe Danimarkën, por nuk pranoi të komentonte mbi detajet e negociatave. Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha BBC-së se administrata ishte shumë optimiste se bisedimet po shkonin në drejtimin e duhur.
Danimarka më parë ka shprehur gatishmëri për të diskutuar baza shtesë ushtarake amerikane në Grenlandë, dhe ministria e saj e Jashtme konfirmoi se po zhvilloheshin bisedime me SHBA-në.
“Ekziston një rrugë diplomatike në vazhdim me Shtetet e Bashkuara. Ministria e Punëve të Jashtme nuk do të hyjë në detaje të mëtejshme në këtë kohë”, tha një zëdhënës.
Zyrtarët amerikanë kanë propozuar një marrëveshje sipas së cilës tre bazat e reja ushtarake do të përcaktohen zyrtarisht si territor sovran i SHBA-së, sipas një burimi me njohuri mbi negociatat.
Bazat do të jenë në Grenlandën jugore dhe do të përqendrohen kryesisht në mbikëqyrjen e aktivitetit të mundshëm detar rus dhe kinez në një zonë të Atlantikut verior midis Groenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar të njohur si Boshllëku GIUK, thanë zyrtarët që folën për BBC-në.
Të dyja palët nuk kanë rënë dakord zyrtarisht ende për asgjë dhe numri përfundimtar i bazave mund të ndryshojë, thanë burimet. Një nga bazat e reja ka të ngjarë të vendoset në Narsarsuaq, në vendin e një ish-baze ushtarake amerikane që strehonte një aeroport të vogël.
Çdo bazë tjetër e re ushtarake ka të ngjarë të vendoset gjithashtu në vende në Grenlandë që kanë infrastrukturë ekzistuese si fusha ajrore ose porte, të cilat mund të përmirësohen me një kosto më të ulët sesa ndërtimi i objekteve të reja, thanë analistët.
Read more:Sa të shqetësuar duhet të jemi për hantavirusin?
Zyrtarët amerikanë nuk e kanë ngritur mundësinë gjatë bisedimeve për të marrë disi kontrollin e Grenlandës, diçka që Danimarka dhe NATO e kanë refuzuar publikisht.
Pavarësisht kërcënimeve të Trump, vendet kanë punuar në mënyrë aktive drejt një marrëveshjeje në muajt e fundit.
Bisedimet janë kufizuar në një grup të vogël pune zyrtarësh në Uashington, të cilët kanë bërë përparim në negociata jashtë vëmendjes, ndërsa administrata është konsumuar nga lufta në Iran.
Gjenerali Gregory Guillot, kreu i Komandës Veriore të SHBA-së, dha një pasqyrë të gjerë të negociatave gjatë dëshmisë në Kongres në mars. Ai tha se SHBA-të po kërkonin të hapnin baza të reja, por burimet pranë bisedimeve përshkruan detaje të reja që japin një pamje të takimeve të rregullta të nivelit të lartë që kanë përparuar në muajt e fundit.
Përpjekja delikate diplomatike po udhëhiqet nga Michael Needham, një zyrtar i lartë i departamentit të shtetit, i cili është ngarkuar me hartimin e një marrëveshjeje që kënaq Trumpin, duke respektuar gjithashtu vijat e kuqe të Danimarkës për mbrojtjen e kufijve të saj.
“Needham po e kontrollon çështjen” në Grenlandë, tha një diplomat i lartë me njohuri për bisedimet. Prapa skenave, tha personi, administrata po “i qaset shumë profesionalisht”.
Read more:Trump thotë se është "i zhgënjyer nga kurdët"
Ekipet janë takuar të paktën pesë herë që nga mesi i janarit. Needham zakonisht shoqërohet nga një ose dy zyrtarë amerikanë nga departamenti i shtetit ose Këshilli i Sigurisë Kombëtare, thanë disa burime. Homologët e tij në dhomë përfshijnë Jesper Møller Sørensen, ambasadorin e Danimarkës në SHBA, dhe Jacob Isbosethsen, diplomatin më të lartë të Grenlandës në Uashington.
I dërguari special i Trump në Grenlandë, guvernatori republikan i Luizianës, Jeff Landry, nuk ka marrë pjesë në negociata dhe mungon kryesisht në procesin diplomatik, thanë tre burime.
“Ai duhej të ishte më shumë si një mbështetës i idesë se ne mund të tregonim muskujt dhe të merrnim Grenlandën si një aset sigurie”, tha një aleat i ngushtë i Landry-t i cili kërkoi të mos identifikohej. /Telegrafi/
