Deputetja e Partisë Demokratike dhe kryetarja e Komisionit për Çështjet Europiane, Jorida Tabaku, ka kundërshtuar vendimin e qeverisë për përjashtimin nga TVSH-ja të importeve të pajisjeve dhe makinerive që përdoren në prodhimin e armëve.
Sipas Tabakut, vendimi nuk përfaqëson një politikë të mirëfilltë për zhvillimin e industrisë shqiptare të mbrojtjes, por krijon një regjim privilegjesh fiskale për një numër të kufizuar përfituesish, ku përfituesi kryesor duket se është kompania KAYO.
Deputetja demokrate thekson se qeveria nuk po ndërton një politikë kombëtare për sigurinë, por po përdor politikën fiskale për të përcaktuar fitues të paracaktuar.
Tabaku e krahason këtë skemë me modelin e ndjekur më parë për investitorët strategjikë, të cilët kanë përfituar prona publike, lehtësi fiskale dhe ligje të posaçme. Sipas saj, ndryshon vetëm sektori, ndërsa mënyra e qeverisjes dhe shpërndarjes së privilegjeve mbetet e njëjtë.
Sipas saj, ndërsa favorizohen kompani të caktuara, sektorë të rëndësishëm të ekonomisë po përballen me vështirësi të mëdha. Fasoneria po falimenton, bujqësia mbetet pa mbështetje, industria përpunuese humbet konkurrueshmërinë dhe biznesi i vogël përballet me rritjen e vazhdueshme të kostove.
Tabaku kërkon që qeveria të paraqesë një strategji të plotë për zhvillimin e industrisë së mbrojtjes, të shoqëruar me analizë të ndikimit ekonomik dhe fiskal, rregulla të qarta, transparencë dhe kontroll parlamentar.
Sipas deputetes demokrate, Shqipëria ka nevojë për një industri mbrojtjeje që i shërben sigurisë dhe interesave të vendit, jo interesave të një grupi të kufizuar njerëzish pranë pushtetit.
Postimi i plotë:
Nga investitorët strategjikë te “industria strategjike”: i njëjti model, të njëjtat privilegje
Për 13 vite, qeveria e la mbrojtjen kombëtare jashtë prioriteteve të saj. Investimet në mbrojtje mbetën nën angazhimet e Aleancës dhe Shqipëria ende nuk ka një strategji të qartë për zhvillimin e industrisë së mbrojtjes.
Sot nuk është kujtuar për të ndërtuar një politikë kombëtare të mbrojtjes. Është kujtuar për të ndërtuar një tjetër skemë privilegjesh fiskale.
Në Shqipërinë e Edi Ramës, politika fiskale nuk përdoret për të nxitur ekonominë. Përdoret për të zgjedhur fituesit. Përjashtimi nga TVSH-ja vetëm për pajisjet dhe makineritë e përdorura nga prodhuesi shqiptar, nëpërmjet një VKM-je, nuk ndërton një politikë për industrinë shqiptare të mbrojtjes, por krijon një regjim përjashtimesh fiskale që, sipas mënyrës si është hartuar, duket se është projektuar për një numër shumë të kufizuar përfituesish. Në realitet, përfituesi kryesor duket të jetë KAYO dhe interesat që qëndrojnë pas kësaj kompanie, e cila ka përfituar më parë edhe tokë publike, tokë private dhe lehtësi të tjera.
Një model shumë i njohur për shqiptarët, pasi është i njëjti model që kemi parë me investitorët strategjikë, pronat publike, privilegjet fiskale dhe ligjet e shkruara me adresë. Ndryshon sektori, por jo mënyra e qeverisjes.
Askush nuk e vë në dyshim se Shqipëria ka nevojë për një industri moderne të mbrojtjes. Ka nevojë për investime, teknologji dhe partneritet me NATO-n dhe aleatët tanë. Nëse qeveria do ta kishte seriozisht zhvillimin e industrisë së mbrojtjes, fillimisht do të përmbushte angazhimin bazë ndaj NATO-s për financimin e mbrojtjes. Buxheti i vitit 2026 nuk e bën këtë. Nuk mund të flasësh për industri strategjike, ndërkohë që nuk financon siç duhet vetë mbrojtjen kombëtare.
Prej vitesh, opozita ka kërkuar uljen e TVSH-së për produktet bazë ushqimore, një mundësi që e lejon edhe Direktiva e Bashkimit Europian dhe që e kanë zbatuar vendet fqinje. Shqiptarëve u është thënë vazhdimisht se “nuk ka hapësirë fiskale”.
Por, kur bëhet fjalë për përjashtime fiskale të projektuara për një numër shumë të kufizuar përfituesish, hapësira fiskale gjendet menjëherë.
Ndërkohë, fasoneria po falimenton, bujqësia mbetet pa mbështetje dhe pa politika për TVSH-në, industria përpunuese humbet konkurrueshmërinë dhe biznesi i vogël përballet çdo ditë me rritjen e kostove. Për ta nuk ka paketa të posaçme, nuk ka lehtësi fiskale dhe nuk ka VKM të shkruara me urgjencë.
Këtë skenar e kemi parë edhe më parë. Fillimisht vijnë përjashtimet. Më pas vijnë privilegjet. Në fund, faturën e paguajnë qytetarët. Nuk duhet të lejojmë që i njëjti model të transferohet edhe në industrinë e mbrojtjes.
Nëse qeveria beson se industria e mbrojtjes është një prioritet kombëtar, atëherë le të paraqesë një strategji të plotë zhvillimi, një analizë të ndikimit ekonomik dhe fiskal, rregulla të qarta, transparencë dhe kontroll parlamentar.
Industria e mbrojtjes është një interes kombëtar. Pikërisht për këtë arsye, ajo nuk mund të ndërtohet mbi të njëjtin model klientelist që prodhoi investitorët strategjikë, PPP-të dhe ligjet me adresë. Shqipëria ka nevojë për një industri të mbrojtjes që u shërben interesave të vendit, jo interesave të një grushti njerëzish pranë pushtetit.
