Kryeministri Edi Rama ka reaguar pas shkëmbimit të deklaratave mes ministrave të Jashtëm të Shqipërisë dhe Serbisë, duke e cilësuar debatin si një rikthim te temat e vjetra të politikës serbe, ndërsa theksoi se çështja kryesore mbetet ajo e lumit Ibër.
Rama ironizoi pretendimet e Beogradit për “Shqipërinë e Madhe”, duke deklaruar se Shqipëria nuk ka asnjë pretendim territorial ndaj Serbisë dhe se nuk ka nevojë për një projekt të tillë për të mbështetur Kosovën.
“Shqipëria nuk ka asnjë pretendim ndaj territorit serb dhe nuk ka nevojë të shpikë një të tillë. As nuk kemi nevojë për një ‘Shqipëri të Madhe’ për të qëndruar në krah të Kosovës”, u shpreh Rama.
Kryeministri theksoi se Kosova është shtet më vete dhe se shqiptarët e Kosovës kanë të drejtën të përcaktojnë të ardhmen e tyre.
“Serbia e humbi Kosovën. Përsëritja se nuk e humbi mund ta shndërrojë ndoshta humbjen në fitore në gjeografinë e imagjinatës politike, por, për fat të keq, hartat janë më pak tolerante”, deklaroi ai.
Rama u ndal edhe te çështja e lumit Ibër, duke argumentuar se ai është një sistem ujor ndërkufitar dhe se pasojat e menaxhimit të burimeve ujore nuk mund të ndalen në kufijtë shtetërorë.
“Ibri është një sistem ujor ndërkufitar. Serbia është plotësisht e lirë të menaxhojë burimet brenda juridiksionit të saj. Ajo që nuk mund të argumentojë në mënyrë të arsyeshme është se pasojat e mundshme për një vend tjetër ndalojnë në mënyrë magjike në kufirin serb”, tha Rama.
Sipas tij, pikërisht për këtë arsye ekziston e drejta ndërkombëtare e ujërave.
Kryeministri shqiptar foli edhe për komunitetin serb në Kosovë, duke theksuar se të drejtat, siguria, prona, gjuha dhe trashëgimia kulturore e fetare e tyre duhet të mbrohen.
Në fund, Rama deklaroi se Shqipëria do të vijojë të respektojë Serbinë dhe të kërkojë marrëdhënie të mira fqinjësore, por theksoi se kjo nuk mund të nënkuptojë pranimin e versionit serb të historisë.
“Fqinjësia e mirë nuk mund të nënkuptojë t’i kërkosh çdo fqinji të Serbisë të zhvendoset përgjithmonë në versionin serb të historisë”, u shpreh Rama.
Ai e mbylli reagimin me një tjetër referencë ndaj Ibrit, duke thënë se lumi do të vazhdojë të rrjedhë sipas gjeografisë dhe jo sipas “folklorit” politik.
Postimi i kryeministrit Rama:
Një shkëmbim shumë interesant veror mes ministrave tanë të Jashtëm. Megjithëse prisja një përgjigje për Ibrin, në njëfarë mënyre kaluam nga hidrologjia te e drejta ndërkombëtare, bëmë ndalesën e detyrueshme te “Shqipëria e Madhe”, kaluam përmes “Kosovës dhe Metohisë” dhe përfunduam te muzeu i njohur i ankthit historik serb. Në Beograd ekziston një pjesë e veçantë e folklorit politik që duket se është imune ndaj kohës: sa herë Shqipëria flet për Kosovën, “Shqipëria e Madhe” duhet të thirret menjëherë, sikur përsëritja një ditë mund ta shndërrojë një fantazmë të vjetër në një argument relevant. Nuk do ta bëjë. Shqipëria nuk ka asnjë pretendim ndaj territorit serb dhe nuk ka nevojë të shpikë një të tillë. As nuk kemi nevojë për një “Shqipëri të Madhe” për të qëndruar në krah të Kosovës.
Kosova është një shtet më vete. Shqiptarët e Kosovës janë pikërisht kaq: shqiptarë të Kosovës. Ata kanë Republikën e tyre, institucionet e tyre dhe të drejtën për të përcaktuar të ardhmen e tyre. Ne do të qëndrojmë gjithmonë në krah të kësaj të drejte. Serbia e humbi Kosovën. Përsëritja se nuk e humbi mund ta shndërrojë ndoshta humbjen në fitore në gjeografinë e imagjinatës politike, por, për fat të keq, hartat janë më pak tolerante.
Territori i Republikës së Kosovës nuk është territor serb dhe burimet natyrore që ndodhen brenda tij nuk janë burime të Republikës së Serbisë. Miqtë tanë serbë e dinë shumë mirë këtë, përfshirë edhe kur ulemi së bashku në tryezat evropiane. Pra, të kthehemi te lumi. Çështja fillestare mbetet pikërisht aty ku e la Shqipëria: Ibri është një sistem ujor ndërkufitar. Serbia është plotësisht e lirë të menaxhojë burimet brenda juridiksionit të saj. Ajo që nuk mund të argumentojë në mënyrë të arsyeshme është se pasojat e mundshme për një vend tjetër ndalojnë në mënyrë magjike në kufirin serb. Në fund të fundit, pikërisht për këtë ekziston e drejta ndërkombëtare e ujërave. Lumenjtë kanë këtë zakonin e bezdisshëm të ndjekin gjeografinë dhe jo pikat e bisedimeve diplomatike.
Është përmendur gjithashtu situata e komunitetit serb në Kosovë. Të drejtat e tyre kanë rëndësi. Siguria e tyre ka rëndësi. Prona e tyre, gjuha, trashëgimia kulturore dhe fetare duhet të mbrohen. Shqipëria nuk e ka pasur kurrë problem ta thotë këtë, sepse kjo është thjesht ajo që një shtet demokratik u detyrohet qytetarëve të tij.
Dhe këtu arrijmë ndoshta te manovra më argëtuese akrobatike e këtij shkëmbimi: paralajmërimi i Shqipërisë kundër ekspansionizmit etnik, ndërsa në të njëjtën deklaratë i referohesh territorit të një shteti tjetër sovran sikur ai të ishte ende serb. Kjo është një rrethim mjaft interesant për t’u mbyllur. Ndoshta kjo funksionon brenda një flluske politike në Serbi. Jashtë saj, gjeometria bëhet më pak tolerante. Dhe po, nuk mund të pajtohem më shumë me faktin se e ardhmja e rajonit tonë duhet të jetë një e ardhme ku kufijtë gradualisht humbasin fuqinë e tyre për të na ndarë. Absolutisht.
