Të paktën pesë vende të NATO-s në krahun lindor të Evropës po nxitojnë të bëjnë oferta për trupa amerikane në tokën e tyre, pasi presidenti i SHBA-së, Donald Trump tha se do të tërhiqte 5,000 ose më shumë ushtarë nga Gjermania.
Polonia, Estonia, Lituania, Letonia dhe Rumania kanë shprehur të gjitha interes për të pritur më shumë trupa amerikane, si përmes deklaratave publike ashtu edhe lobimit privat, transmeton Telegrafi.
Shtytja vjen pasi Trump njoftoi tërheqjen e Gjermanisë në fillim të këtij muaji për shkak të një përplasjeje në rritje me Berlinin – e shkaktuar nga komentet e kancelarit Friedrich Merz se Teherani e kishte “poshtëruar” Uashingtonin me taktikat e tij të negociatave në luftën e Iranit.
“Unë besoj fuqimisht se një prani më e fortë e SHBA-së në Krahun Lindor është e nevojshme, ne do të mirëprisnim një prani të përhershme të SHBA-së në territorin tonë”, tha zëvendësministri i Mbrojtjes i Rumanisë, Sorin Moldovan, për POLITICO.
“Rumania ka demonstruar vazhdimisht angazhimin e saj ndaj Partneritetit Strategjik të [vendit] me SHBA-në dhe e ka provuar veten si një partner i besueshëm”, shtoi ai.
“Na duhen më shumë trupa”, u tha gazetarëve Ministri rumun i Mbrojtjes, Radu Miruță në takimin e Këshillit të Punëve të Jashtme të ministrave të mbrojtjes të martën.
Ai nuk është i vetmi që bëri një thirrje publike. Javën e kaluar, si presidenti polak Karol Nawrocki ashtu edhe homologu i tij lituanez Gitanas Nausëda thanë se do të ishin gati të prisnin më shumë trupa amerikane në tokën e tyre. Ministri i Jashtëm letonez Baiba Braže e përsëriti këtë ndjenjë të hënën.
Një zëdhënës i Ministrisë së Mbrojtjes estoneze i tha POLITICO se vendi “e vlerëson shumë kontributin e SHBA-së dhe mbështet një gjurmë të zgjeruar të SHBA-së për të siguruar frenim dhe mbrojtje të fuqishme në të gjithë Baltikun”.
Aleatët e krahut lindor, shumë prej të cilëve kufizohen me Rusinë, e kanë parë SHBA-në – dhe trupat amerikane në territorin e tyre – si garantuesin e tyre kryesor të sigurisë dhe frenues kundër një Moske, edhe më shumë që kur filloi pushtimi i saj në shkallë të plotë i Ukrainës.
Kjo është një arsye pse ata kanë qenë të heshtur në kritikat e tyre ndaj Trump dhe në mbështetjen e luftës në Iran.
Pentagoni ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar se cilët trupa do të preken nga tërheqja në Gjermani, sipas një zyrtari amerikan, të cilit iu dha anonimiteti për të folur lirisht.
Është gjithashtu e paqartë nëse këto trupa do të transferohen në një vend tjetër evropian apo do të kthehen në shtëpi.
Por vendet e NATO-s në kufirin me Rusinë e kanë shfrytëzuar tashmë këtë mundësi, duke shfrytëzuar faktin se ato mbeten në favor të Trump për shkak të shpenzimeve të tyre të larta të mbrojtjes dhe mbështetjes për përpjekjet luftarake të SHBA-së – si në deklaratat publike ashtu edhe duke u dhënë trupave amerikane qasje kryesisht të pakufizuar në bazat e tyre ushtarake.
Të pesë vendet pritën një prani modeste të ushtarëve amerikanë që nga marsi, sipas të dhënave zyrtare të qeverisë.
Read more:Trump niset drejt Kinës, kërcënon Iranin dhe sulmon gazetarët gjatë deklaratave në Shtëpinë e Bardhë
Apelet publike të udhëheqësve janë plotësuar nga manovrimet e fshehta. Të paktën një delegacion i vendeve aleate i është drejtuar ambasadorit të SHBA-së në NATO, Matthew Whitaker, për të paraqitur çështjen e tyre drejtpërdrejt, sipas një diplomati të lartë të aleancës. Ekziston një “dritare mundësie”, thanë ata.
Në letër, strategjia duket se po funksionon. Trump u tha gazetarëve të shtunën se “mund” të transferojë trupat amerikane në Poloni.
“Kam një marrëdhënie të shkëlqyer me presidentin, kështu që kjo është e mundur “, tha ai,
Por realitetet politike në terren mund të pengojnë. Kryeministri polak Donald Tusk, kundërshtari politik i presidentit Nawrocki, paralajmëroi javën e kaluar se Polonia nuk duhet të “rrëmbejë” trupa nga aleatët.
Ai shtoi se Varshava do të shfrytëzonte “çdo mundësi” për të rritur praninë amerikane në territorin e saj, por nuk do të lejonte që vendi të përdoret për të prishur unitetin evropian.
Read more:Buxheti rekord i BE-së prej 2 trilionë eurosh: kush fiton, kush humb?
Tusk dhe Nawrocki janë në mosmarrëveshje për disa çështje dhe shpesh kundërshtojnë publikisht pikëpamjet politike të njëri-tjetrit.
Ndërsa autoritetet lokale nga qytetet gjermane që presin trupa amerikane do të preferonin që ushtarët të qëndronin për arsye ekonomike, qeveria nuk ka gjasa të kundërshtojë një prani më të madhe amerikane në kufirin e Rusisë si një pengesë, sipas një zyrtari gjerman. Një zëdhënës i ministrisë gjermane të mbrojtjes nuk pranoi të komentonte.
Megjithatë, një rotacion mund të jetë i vështirë për t’u arritur në praktikë. Jo të gjitha vendet në vijën e frontit janë praktikisht në gjendje të presin 5,000 trupa shtesë, tha Jennifer Kavanagh, drejtoreshë e analizave ushtarake në grupin e mendimit “Prioritetet e Mbrojtjes”.
Polonia dhe Rumania kanë kapacitetin e nevojshëm rezervë për të pritur më shumë ushtarë, me përmirësime të vogla në infrastrukturë, por “në vendet baltike, hapësira është më e kufizuar dhe ka të ngjarë të nevojitet një planifikim dhe ndërtim shtesë”, tha ajo.
Read more:Nga ekonomia te kultura – çfarë i bën shtetet e BE-së krenare?
Por fjalët e Trump ende nuk janë përkthyer në veprime.
“Deri më tani, amerikanët nuk na janë drejtuar për ndonjë ndryshim në qëndrim”, tha një zyrtar i lartë i mbrojtjes nga një vend në kufirin lindor.
Zhvendosja e ushtarëve mund të bjerë ndesh edhe me realitetet politike brenda qeverisë amerikane, shtoi Kavanagh, e cila i ka bërë vazhdimisht presion Evropës që të mbajë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj.
“Zhvendosja e forcave drejt lindjes është në kundërshtim me vizionin e administratës Trump… dhe pritjen që Evropa të marrë kontrollin e mbrojtjes së saj konvencionale”, tha ajo. /Telegrafi/
