Piramida e Madhe e Gizës, një nga monumentet më ikonike të botës së lashtë, vazhdon të mbetet në këmbë pas gati 4,600 vitesh, duke i mbijetuar ngritjes dhe rënies së qytetërimeve të tëra.
Sipas një studimi të ri shkencor të raportuar nga Reuters, qëndrueshmëria e saj lidhet me një dizajn të avancuar strukturor që e ndihmon të përballojë energjinë shkatërruese të tërmeteve.
Studiuesit kanë analizuar sjelljen dinamike të piramidës duke përdorur sizmometra të posaçëm që regjistrojnë dridhje të vogla, të shkaktuara nga faktorë natyrorë dhe aktiviteti njerëzor. Matjet u kryen në 37 pika të ndryshme brenda dhe përreth monumentit, duke ofruar të dhëna të detajuara mbi reagimin e strukturës ndaj lëvizjeve sizmike.
Rezultatet treguan se piramida shfaq një reagim jashtëzakonisht homogjen dhe të qëndrueshëm ndaj dridhjeve, pavarësisht madhësisë së saj gjigante dhe kompleksitetit arkitekturor. Piramida e Madhe ndodhet në Giza pranë Kajro dhe është ndërtuar nga blloqe të mëdha guri gëlqeror, me një bazë prej rreth 230 metrash për secilën anë dhe një sipërfaqe prej mbi 5 hektarësh.
Fillimisht, monumenti arrinte lartësinë prej 147 metrash, por erozioni dhe heqja e gurëve të jashtëm gjatë shekujve e kanë ulur atë në rreth 138.5 metra. Për gati 3,800 vjet, ajo ka qenë struktura më e lartë e ndërtuar nga njeriu në botë.
Sipas shkencëtarëve, qëndrueshmëria e saj lidhet me disa elemente antisizmike natyrore të dizajnit: baza shumë e gjerë, qendra e ulët e gravitetit, simetria e saktë, zvogëlimi gradual i masës drejt majës dhe struktura e brendshme me dhoma që ndihmojnë në shpërndarjen e energjisë së dridhjeve. Po ashtu, piramida është ndërtuar mbi një bazament të fortë gëlqeror.
Sizmologu Mohamed ElGabry nga Instituti Kombëtar i Astronomisë dhe Gjeofizikës në Egjipt tha se këto elemente së bashku krijojnë një strukturë të ekuilibruar dhe koherente, e cila shpërndan në mënyrë efikase stresin mekanik.
Autori kryesor i studimit, Asem Salama, theksoi se ndërtuesit e lashtë egjiptianë duket se kanë pasur njohuri praktike mbi stabilitetin strukturor, shpërndarjen e ngarkesës dhe sjelljen e themeleve, edhe pse kjo mund të ketë ardhur përmes provës dhe gabimit gjatë brezave.
Analizat sizmike treguan gjithashtu se disa dhoma mbi “Dhomën e Mbretit” ndihmojnë në uljen e intensitetit të dridhjeve, duke mbrojtur pjesët më kritike të strukturës. Studiuesit vunë re se ndërsa dridhjet rriten me lartësinë, në disa zona të brendshme ato ulen në mënyrë të pazakontë, duke sugjeruar një efekt mbrojtës natyror.
Në histori, tërmetet e mëdha në vitin 1847 dhe 1992 shkaktuan dëme të mëdha në rajon, por Piramida e Madhe pësoi vetëm dëmtime minimale, duke konfirmuar rezistencën e saj të jashtëzakonshme.
Studiuesit theksojnë se ndërtimi i saj, që mendohet të ketë zgjatur rreth 20 vjet, kërkoi një organizim kompleks me dhjetëra mijëra punëtorë, inxhinierë dhe administratorë, si dhe një sistem të avancuar furnizimi dhe menaxhimi burimesh.
Përfundimisht, shkencëtarët e përshkruajnë Piramidën e Madhe jo vetëm si një mrekulli inxhinierike, por edhe si një vepër të jashtëzakonshme arti dhe vizioni njerëzor, që vazhdon të frymëzojë edhe sot pas mijëra vitesh.
