Federata Ndërkombëtare e Gazetarëve (IFJ) i bashkohet 10 bashkënënshkruesve të këtij apeli në dënimin e përshkallëzimit të represionit brutal kundër gazetarëve dhe shoqërisë civile në Shqipëri.
Deklarata e përbashkët i bën thirrje bashkësisë ndërkombëtare të rrisë presionin mbi autoritetet shqiptare.
Organizatat e nënshkruara, shprehin shqetësim serioz për përkeqësimin e lirisë së medias, hapësirës qytetare dhe debatit demokratik në Shqipëri gjatë mobilizimit qytetar në vazhdim, të njohur si Revolucioni i Flamingove.
“Gjatë dy muajve të fundit, gazetarët janë përballur me pengesa, sulme dhe ndërhyrje të policisë gjatë raportimit. Përdorimi i masave për kontrollin e turmës, duke përfshirë topat me ujë dhe gazin lotsjellës, ka ngritur shqetësime në lidhje me domosdoshmërinë, proporcionalitetin dhe mbrojtjen e gazetarëve dhe të tjerëve të pranishëm. Procedurat penale të lidhura me protestat kanë ngritur gjithashtu shqetësime në lidhje me transparencën dhe procesin e rregullt ligjor, ndërsa gazetarët, aktivistët, organizatat e shoqërisë civile dhe mbrojtësit e mjedisit janë identifikuar publikisht, janë shënjestruar personalisht dhe janë portretizuar si të paguar, të kontrolluar politikisht ose të drejtuar nga interesa të huaja. 15 nga 27 kërcënimet dhe sulmet aktuale të regjistruara nga Rrjeti SafeJournalists në vitin 2026 ndodhën vetëm në qershor dhe korrik. Të marra së bashku, këto praktika e bëjnë raportimin, pjesëmarrjen paqësore dhe kritikën publike gjithnjë e më të rrezikshme. Këto shqetësime mbështeten në dokumentacion të vazhdueshëm dhe paralajmërime të përsëritura publike nga organizatat e gazetarëve shqiptarë, mediat e pavarura, grupet e shoqërisë civile dhe mbrojtësit e të drejtave të njeriut.
Çdo dhunë, kërcënim ose pengim ndaj gazetarëve duhet të hetohet, pavarësisht nga autori, dhe ata që janë përgjegjës duhet të mbahen përgjegjës. Incidentet individuale nuk duhet të përdoren për të justifikuar ndërhyrjen në raportim, kufizimet në tubimet paqësore ose delegjitimizimin e lëvizjeve më të gjera qytetare. Gazetarët dhe punonjësit e medias duhet të jenë në gjendje të raportojnë mbi tubimet publike, operacionet policore dhe çështje të tjera me interes publik në mënyrë të sigurt dhe pa kërcënime, pavarësisht nga media e tyre, statusi i punësimit ose pozicioni i perceptuar editorial.
Zyrtarët publikë dhe aktorët e medias kanë një përgjegjësi të veçantë që të mos veçojnë individë ose organizata, të mos vënë në dyshim legjitimitetin e tyre pa prova, ose të mos i portretizojnë kritikat, avokimin qytetar dhe bashkëpunimin me partnerët ndërkombëtarë si sjellje politike ose të paligjshme. Një retorikë e tillë nxit ngacmimin dhe dekurajon pjesëmarrjen në debatin publik.
Ne u bëjmë thirrje autoriteteve shqiptare që:
të garantojnë që gazetarët dhe punonjësit e medias të mund të punojnë lirisht dhe në mënyrë të sigurt, dhe që organizatat e shoqërisë civile, mbrojtësit e mjedisit dhe qytetarët të mund të ushtrojnë lirinë e shprehjes dhe të tubimit paqësor pa kërcënime;
të sigurojë që policimi i tubimeve të jetë në përputhje me parimet e ligjshmërisë, domosdoshmërisë, proporcionalitetit dhe llogaridhënies; të zbatojë plotësisht Protokollin e Policisë Shtetërore për Sigurinë e Gazetarëve; dhe të garantojë aksesin në ndihmë ligjore, ekzaminim mjekësor dhe informacion të qartë në lidhje me bazat dhe statusin e çdo mase policore;
të hetojë menjëherë, në mënyrë të pavarur dhe transparente të gjitha incidentet e raportuara që përfshijnë dhunë, kërcënime, pengim, ndalim, keqtrajtim të dyshuar ose përdorim joproporcional të forcës, pavarësisht nëse autori i dyshuar është oficer policie, pjesëmarrës në protestë, zyrtar publik apo aktor privat; të ruajë provat përkatëse, të publikojë gjetjet dhe të marrë masa për të parandaluar përsëritjen e tyre;
të dallojnë pjesëmarrjen qytetare paqësore nga sjellja individuale e paligjshme dhe të përmbahen nga veçimi publik, etiketimi politik ose ngritja e akuzave të pabaza kundër gazetarëve, medias së pavarur, organizatave të shoqërisë civile dhe qytetarëve të përfshirë në debat publik.
Ne i bëjmë thirrje Bashkimit Evropian, Këshillit të Evropës, OSBE-së dhe misioneve diplomatike në Tiranë që:
t’i ngrenë këto shqetësime drejtpërdrejt dhe publikisht me autoritetet shqiptare dhe të kërkojnë angazhime konkrete dhe ndjekje transparente;
të monitorojë ndikimin kumulativ mbi lirinë e medias, lirinë e shprehjes, tubimin paqësor dhe pjesëmarrjen qytetare, dhe ta pasqyrojë atë në vlerësimet e sundimit të ligjit, të drejtave themelore dhe progresit të anëtarësimit në BE në Shqipëri;
të ruajë angazhimin me shoqatat e gazetarëve, median e pavarur dhe shoqërinë civile, si dhe të mbështesë dokumentimin, ndihmën ligjore dhe mbrojtjen për ata që përballen me kërcënime ose presion.
Progresi i Shqipërisë drejt anëtarësimit në BE duhet të matet nga fakti nëse gazetarët, organizatat e shoqërisë civile dhe qytetarët mund të shqyrtojnë autoritetin publik dhe të marrin pjesë në debatin demokratik pa frikën e dhunës, kërcënimit apo hakmarrjes.
Ne do të vazhdojmë të monitorojmë zhvillimet dhe të mbështesim gazetarët, punonjësit e medias dhe aktorët civilë që përballen me kërcënime, frikësim ose ndërhyrje”, thuhet në reagim.
