Rënia e një akullnaje, që shkaktoi katastrofën përgjatë kufirit mes Nepalit dhe Tibetit, po shihet nga ekspertët si një “kambanë alarmi” për paqëndrueshmërinë në rritje të zonave malore për shkak të ngrohjes globale.
Një analizë e publikuar nga revista shkencore Nature, duke iu referuar ekspertëve ndërkombëtarë, thekson se ndryshimet klimatike mund të favorizojnë rrëshqitjet e dheut dhe përmbytjet katastrofike në zonat me lartësi të madhe.
Shkalla e madhe e viktimave dhe dëmeve të shkaktuara nga rrëshqitjet e dheut dhe përmbytjet e menjëhershme përgjatë sistemit të lumit Bhotekoshi mbetet ende e paqartë. Zona është e banuar nga dhjetëra mijëra njerëz dhe është gjithashtu një destinacion i rëndësishëm turistik.
Sipas ekspertëve, do të nevojitet kohë për të përcaktuar se në çfarë mase ngrohja globale ka ndikuar në shembjen e akullnajës.
Göran Ekström, gjeofizikan në Universitetin e Kolumbias në Nju Jork, tha se shkrirja e akullnajave dhe e ngricës së përhershme në Himalaje mund të ketë kontribuar në katastrofë.
“Ngrohja globale po prek rajonet me lartësi të madhe në të gjithë botën”, deklaroi Alton Byers, gjeograf malor në Universitetin e Kolorados në Boulder, duke shtuar se përmbytje të tilla katastrofike po bëhen gjithnjë e më të shpeshta.
Analizat fillestare sugjerojnë se ngjarja ishte veçanërisht e vështirë për t’u parashikuar. Sipas studiuesve, ajo nuk duket se është shkaktuar nga një tërmet, shembja e një liqeni akullnajor apo reshje jashtëzakonisht të dendura.
Në vend të kësaj, gjithçka lidhet me një rrëshqitje masive dheu nga një akullnajë, e cila në atë kohë nuk ishte studiuar apo monitoruar në mënyrë të detajuar.
Sipas Byers, shkrirja e ngricës së përhershme mund të dobësojë strukturën e maleve dhe akullit, duke krijuar kushtet për rrëshqitje të mëdha dhe procese kaskaduese që më pas mund të shkaktojnë përmbytje dhe shkatërrime të mëdha në zonat e poshtme.
Studiuesit theksojnë se një nga mësimet kryesore të kësaj katastrofe është nevoja për rritjen e ndërgjegjësimit dhe përgatitjes për emergjencat në rajonet malore, të cilat po bëhen gjithnjë e më të prekshme nga ndryshimet klimatike.
Read more:5400 vdekje nga i nxehti në Francë/ Zonat e varfra, më të goditurat
Sipas Byers, një pjesë e madhe e shkatërrimit preku banesa dhe ndërtesa të ndërtuara në fusha përmbytjeje, zona që sipas ekspertëve nuk duhej të ishin përdorur për ndërtime.
Katastrofa në Nepal dhe Tibet rikthen kështu në vëmendje rrezikun në rritje që paraqesin shkrirja e akullnajave dhe ndryshimet klimatike për komunitetet që jetojnë në zonat e larta të Himalajeve.
