TIRANË– Ndryshe nga Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë, e cila prej 1 shtatorit ka vendosur në zbatim rregulloren e re që censuron median, Apeli i GJKKO nuk i është bashkuar këtyre kufizimeve, edhe pse të dyja gjykatat ndodhen në të njëjtën godinë. Këtë të mërkurë, gazetarët janë lejuar të hyjnë në ambientet e Apelit me telefonat celularë, të cilët do të lejohen edhe gjatë seancave gjyqësore.
Ishte gjyqtarja e Apelit të Posaçëm, Saida Dollani e cila u garantoi gazetarëve sot se rregullat e transparencës nuk do të ndryshojnë dhe se rregullorja e hartuar nga GJKKO nuk do të zbatohet nga Apeli.
“Rregullat e transparencës tek ne nuk ndryshojnë. Nëse ju pengojnë të qëndroni në hollin tonë me vini në dijeni”, u tha Saida Dollani-gazetarëve.
Shoqatat e gazetarëve e kanë kundërshtuar ashpër rregulloren e re të GJKKO-së, e cila sjell kufizime të forta për mediat, deri te ndalimi i përdorimit të telefonave, regjistruesve brenda në sallën e gjyqit dhe kamerave.
Edhe gazetarët që mbulojnë proceset në Gjykatën e Posaçme kanë rënë unanimisht dakord që, të paktën deri në një moment të dytë, të mos plotësojnë formularët e akreditimit. Ata do të presin një reagim nga Gjykata, së cilës i është kërkuar rishikimi i rregullores. Nëse do të jetë e nevojshme, gazetarët do t’i ndjekin proceset gjyqësore si pjesë e publikut.
Rregullorja e re është edhe nën ‘lupën’ e OSBE-së, e cila thotë se po e ndjek çështjen nga afër. Në një reagim për gazetaren e Report Tv Raziela Myslimaj, prezenca e OSBE-së në Shqipëri thotë se është në komunikim me Gjykatën e Posaçme dhe po konsultohet edhe me palë të tjera të interesuara.
“Prezenca e OSBE-së në Shqipëri vijon ta ndjekë nga afër këtë çështje. Jemi në komunikim me Gjykatën e Posaçme për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar dhe po konsultohemi edhe me palë të tjera të interesuara. Do të vijojmë të angazhohemi në një dialog konstruktiv me të gjitha palët e përfshira për çështjet që janë aktualisht në vlerësimin dhe shqyrtimin tonë”, thuhet në reagimin e OSBE-së për Report Tv.
Read more:Pasuritë e Orest Sotës mbeten në sekuestro, Apeli i GJKKO nuk pranon ankimin e biznesmenit
Rregullorja e re e hartuar nga kryetari në detyrë i GJKKO-së, Erion Bani u fut në fuqi nga 1 shtatori dhe vendos kufizime e ndalime, që praktikisht e pamundësojnë mbulimin mediatik të proceseve gjyqësore në këtë Gjykatë.
Prania e kamerave bëhet thuajse e pamundur, ndërsa gazetarëve, të cilët duhet të kërkojnë leje për ndjekjen e çdo seance, iu hiqet dhe përdorimi i telefonave celularë, si një mjet pune për transmetimin në kohë reale të informacionit në redaksi.
Ndërsa për Rregulloren e re pati një valë në rritje reagimesh nga shoqatat e gazetarëve brenda dhe jashtë vendit, nga GJKKO, i vetmi reagim ishte ai i konfirmimit se nuk ka ndërmend të bëj pas. Gazetarët u njoftuan pas mesditës se grupi i deritanishëm i komunikimit të njoftimeve do të mbyllet dhe se do të hapet një grup i ri, vetëm me gazetarët që do të akreditohen sipas përcaktimeve të Rregullores së re.
Rregullorja e re e GJKKO/ AEJ Albania: Censurë ndaj medias, bie ndesh me standardet e BE! Të rishikohet dhe të nisë konsultimi me gazetarët
Shoqata e Gazetarëve Evropianë në Shqipëri thotë se rregullorja e re e Gjykatës së Posaçme është censuruese dhe bie ndesh me standardet europiane që garantojnë lirinë e medias dhe transparencën e proceseve gjyqësore.
Kërkesa ndaj GJKKO është rishikimi i dispozitave dhe konsultimi me palët e interesuara, teksa shoqata thotë se këto shqetësime do t’u përcillen partnerëve europianë.
Sipas AEJ Albania, ndalimi për përdorimin e pajisjeve teknologjike pengon raportimin në kohë reale dhe gazetarët s’mund të trajtohen si rrezik pse përdorin mjetet e punës.
Gjithashtu shpreh shqetësim për sistemin e akreditimit që u kërkon gazetarëve një sërë të dhënash personale dhe firmosjen e deklaratave për të respektuar kufizimet.
Sipas shoqatës, njoftimet zyrtare s’mund të jenë zëvendësuese për raportimin e pavarur në një institucion si GJKKO ku proceset që zhvillohen duhet të jenë më transparente.
“Shoqata e Gazetarëve Evropianë, Dega Shqipëri (AEJ Albania), shpreh shqetësimin për rregulloren e re të GJKKO-së e dhe mënyrën se si ajo kufizon punën e gazetarëve.
Ndalimi i telefonave, laptopëve dhe pajisjeve të tjera elektronike gjatë seancave pengon raportimin në kohë reale, mbajtjen e shënimeve dhe komunikimin me redaksitë. Gazetarët nuk mund të trajtohen si rrezik për procesin gjyqësor vetëm sepse përdorin mjetet e tyre të punës.
Shqetësues është edhe sistemi i ri i akreditimit. Gazetarëve u kërkohen të dhëna personale, vërtetime pune, kartë shtypi dhe dokumente të tjera, ndërsa duhet të firmosin deklarata për respektimin e një sërë kufizimesh. Në rast të shkeljes së tyre, parashikohen masa që shkojnë deri në heqjen e akreditimit dhe ndalimin e aksesit në Gjykatë. Po ashtu, regjistrimi 24 orë përpara dhe rotacioni në sallë rrezikojnë ta kthejnë akreditimin nga një procedurë organizative në një filtër për aksesin e medias në procese me interes të lartë publik.
AEJ Albania thotë se: masat duhet të mos cenojnë lirinë e medias dhe të drejtën e publikut për t’u informuar. Kufizime të tilla bien ndesh me garancitë kushtetuese për lirinë e shprehjes dhe të informimit, si dhe me standardet evropiane për lirinë e medias dhe transparencën e proceseve gjyqësore. Njoftimet zyrtare të Gjykatës nuk mund të zëvendësojnë raportimin e pavarur të gazetarëve nga seancat. Aq më tepër në GJKKO, ku zhvillohen procese që lidhen me korrupsionin, zyrtarët e lartë dhe krimin e organizuar, transparenca duhet të jetë më e madhe dhe jo më e kufizuar.
AEJ Albania i kërkon GJKKO-së të rishikojë dispozitat që prekin punën e medias dhe të nisë një konsultim real me gazetarët dhe organizatat e tyre. Ne do t’ua përcjellim këto shqetësime partnerëve tanë evropianë dhe institucioneve që monitorojnë lirinë e medias, me bindjen se siguria e Gjykatës dhe liria e raportimit mund dhe duhet të garantohen njëkohësisht”, thotë shoqata.
