Gjykata e Lartë vendosi rishikimin e praktikës gjyqësore të masës së arrestit me burg. Kolegjet e Bashkuara të gjyqtarëve qartësojnë se vendimet e gjykatave për masat e sigurisë duhet të jenë të arsyetuara, pse duhet ‘arrest me burg’ në vend të një mase alternative. Sipas gjyqtarëve të lartë, duhet të argumentohet me prova se pse duhet vazhduar një masë arrest me burg dhe jo e kundërta, si edhe rrezikshmëria e një personi të akuzuar që sjell automatikisht “arrestin me burg” nuk mund të caktohet vetëm nga vepra penale.
Por, për juristin Kreshnik Spahiu edhe pse ky është një vendim historik, sipas tij duhet të ishte marrë më herët, pasi burgjet shqiptare janë mbushur me të paraburgosur për vepra penale “ordinere”, siç i cilëson ai. I ftuar në emisionin “Studio Live” në Report Tv, juristi Spahiu thotë se ndërhyrja e Gjykatës së Lartë është e drejtë dhe do të përmirësojë pjesërisht reflektimin për dhënien e masave të sigurimit. Por sipas tij, ky vendim nuk është zgjidhje përfundimtare nëse Kuvendi nuk ndërhyn për ndryshimin e Kodit të Procedurës Penale.
“Duhet të ishte bërë më herët kur burgjet shqiptare ishin të mbushur plot me të paraburgosur për vepra ordinere, shpesh herë edhe kundërvajtje, mijëra shqiptarë presin në paraburgim për vite me radhe për shkak të vonesave në proceset gjyqësore, mosrespektimit të aftëve. Jo vetëm Gjykata e Lartë, por edhe Kuvendi i Shqipërisë duhet të kishte reaguar më shpejt. Vjen nga sensibilizimi politik dhe ndonëse ndërhyrja është e drejtë, rekomandimet janë ligjore, hapja e një praktike nga Gjykata e Lartë do përmirësojë pjesërisht reflektimin për dhënien e masave të sigurimit, kjo e nuk e zgjidh përfundimisht. Duhet ndërhyrje në Kodin e Procedurës Penale, Gjykata e Lartë ka dhënë rekomandime për mënyrën e praktikës dhe arsyetimit që duhet të japin gjykatat apo kërkesat që duhet bëjnë prokurorët për dhënien e masës më shtrënguese të arrestit me burg, por s’mund të ndryshojnë rrethanat. Është Kodi i Procedurës Penale që orienton procesion dhe detyron gjykatat për rastet në të cilat jepet arresti me burg. Reflektimi nuk mund të bëhet vetëm kur politika frikësohen nga arresti me burg. Sensibiliteti ndërkombëtar apo debati mediatik është hapur se janë rënduar masat e arrestit me burg për politikanët jo se burgjet ishin mbushur plot. Është ndërhyje e drejtpërdrejtë, jo në kohën duhur dhe s’do ta përmirësojë procesin penal dhënien e masave të arrestit”, thekson Spahiu në Report Tv.
Read more:Sela për hyrjen në qeveri: Badenteri në Gjykatën Kushtetuese është kusht
Spahiu kritikoi masat e ashpra të arrestit, duke thënë se nuk sjellin asgjë. Juristi thekson se masat represive mund të kthehen në boomerang nëse personat e arrestuar marrin pafajësi nga gjykata.
“Realiteti në Shqipëri tregon paradoks, sa më shumë janë arrestuar aq më shumë është thelluar korrupsioni. Kuptoj që ka njerëz të etur për arrestime dhe sekuestrime për shkak të zhgënjimit nga keqqeverisja, kjo mund të përmbushë vetëm një hakmarrje ndaj disa individëve, por sot nuk ka zgjidhur gjë. Nuk ka ulje të nivelit të korrupsionit pas arrestimit të disa politikanëve. Korrupsioni është më i thellë se inkriminimi i disa individëve, kur korruptohet i gjithë sistemit tenton të bëjë pis të gjithë ambientin. Masat represive janë parapake, mund të kthehen në boomerang nëse personat e arrestuar marrin pafajësi. Kur të vijë marrja e vendimit mund të kthehet në boomerang. Realiteti shqiptar duhet të ketë edhe një qasje tjetër të problematikave që po ndeshim, sa më shumë arrestime, sa më shumë korrupsion. Vështirë se masa represive të arrestit sjellin ndryshim. Ndëshkueshmëria është gjë tjetër, arrestimi gjë tjetër”, tha Spahiu.
Ky vendim i Gjykatës së Lartë vjen pasi shqetësimit të ngritur vazhdimisht për situatën e paraburgimeve në Shqipëri dhe adresimi i këtij problemi është kërkuar edhe nga institucionet ndërkombëtare.
Read more:Spahiu: Kush ja kthen shëndetin dhe jetën Ilir Metës, nëse merr pafajësi pas 3 vjetësh paraburgim?
Në fund të vitit 2025, ishin 4503 prapa hekurave në Shqipëri, nga të cilët 2569 (ose 57%) ishin të paraburgosur. Pra me masë sigurie, pa një vendim të formës së prerë. Këto shifra e renditin Shqipërinë në krye të vendeve evropian për numrin e të paraburgosurve, duke ngritur alarmin në vend.
Vendimi i Gjykatës së Lartë për rishikimin e praktikës së arrestit/ Malaj: E mbështes! Mbajtja në qeli e njerëzve pa prova, krijon kosto të trefishta!
Vendimi i Gjykatës së Lartë për rishikimin e përdorimit të masës së arrestit me burg, për ish-ministrin Arben Malaj është i drejtë dhe do të ulë kostot për shtetin.
Read more:Anatomia e intuitës: Leximi si një aftësi e të menduarit kritik
Komentet Malaj i bëri në një lidhje për emisionin ‘Studio Live’ me gazetarin Ermal Qori në Report Tv, ku tha se mbajtja në qeli e personave pa prova apo pa një vendim të formës së prerë, krijon kosto të trefishta, për personin që arrestohet, për familjen e tij dhe për buxhetin e shtetit.
Malaj tha gjithashtu se praktikat e reja të paraburgimeve duhet të bëhen pjesë e kulturës sonë, teksa përmendi shprehjen ‘më mirë hap një shkoll dhe mbyll një burg’.
“Jurisprudenca duhet të ketë në thelbin e saj ndjesi njerëzore. Kjo do të ketë vlerë nëse trajtohet në mënyrë të barabartë për të gjithë qytetarët shqiptarë. Pavarësisht se e mori atë presionin nga debatet e mëdha politike, kur unë prap jam me idenë që edhe për ta, edhe për Metën, edhe për Veliajn, edhe për Berishën, mund të prezumohej pafajësia dhe mund të ishin me arrest me burg,
Kur ne mbajnë në burg një njeri për drita, ujë, shkelje, krijomë kosto të trefishtë, e para personi që arrestohet, e dyta familjet që duhet ti mbajnë në burg dhe e treta problemi i buxhetit të shtetit. Mbështes, është një gjë që duhet ta bëjmë pjesë të kulturës tonë. Më mirë hap një shkollë e mbyll një burg”, tha mes të tjerash Malaj.
Më tej Malaj tha se kudo në botë politikanët nuk merren dhe burgosen menjëherë, por gjithçka vjen pas një procesi të gjatë.
Sipas Malajt, nuk është agresiviteti i dënimit me burg ai që do të luftojë korrupsionin apo kapjen e shtetit, por ngritja e një sistemi funksional të shtetit ligjor.
“Ajo që ndodh në ndryshimet në kodin penal dhe do reduktohet numri i të arrestuarve a është pozitive për vendin tonë, apo negative? Pavarësisht se politikanë. Në botë nuk i merr njeri t’i burgosë menjëherë dhe pastaj t’i bëjë fajtorë. Netanyahu ka kaq kohë, Andreoti kishte aq kohë. Duhet të ndërgjegjësohemi, nuk është agresiviteti i dënimit me burg ai që do luftojë korrupsionin apo kapjen e shtetit. Është ngritja e sistemit të funksionimit të shtetit ligjor, që minimizon ato fenomene që ne jemi kaq të shqetësuar”, vijoi më tej Malaj.
