Psikologët theksojnë se ndjenja e rëndësisë personale nuk lidhet me egoizmin, por me një nevojë themelore njerëzore për lidhje, vlerësim dhe përkatësi
Sipas njohurive bashkëkohore psikologjike, një nga themelet e një jete të përmbushur dhe të qëndrueshme është ndjenja se jemi të rëndësishëm për njerëzit e tjerë.
Këtë koncept e trajton gjerësisht gazetarja Jennifer Breheny Wallace në librin “Mattering: The Secret to a Life of Deep Connection and Purpose”, ku thekson se ndjenja e rëndësisë personale është një nga nevojat bazë të njeriut, menjëherë pas ushqimit dhe sigurisë fizike.
Pse ndjenja e vlerës është kaq e rëndësishme
Ndjenja se kemi rëndësi për të tjerët nuk është vetëm nevojë emocionale. Ajo ndikon drejtpërdrejt në sjelljen tonë, në gjendjen psikologjike dhe në mënyrën si ndërtojmë marrëdhënie.
Kur kjo nevojë plotësohet, njerëzit funksionojnë më qëndrueshëm, kanë më shumë energji dhe krijojnë lidhje më të thella.
Në anën tjetër, kur një person ndien se nuk ka rëndësi për askënd, pasojat mund të jenë serioze. Tërheqja nga shoqëria, përdorimi i substancave të dëmshme apo edhe sjelljet vetëlënduese mund të shfaqen si përpjekje për të lehtësuar dhimbjen e brendshme psikologjike.
Read more:Nëse jeni vazhdimisht nën stres, këtë duhet ta lexoni: nuk sëmureni pa arsye
Në disa raste, frustrimi mund të shfaqet edhe përmes agresivitetit, mosdurimit ose qëndrimeve ekstreme, si një mënyrë për të thënë: “Edhe unë kam rëndësi”.
Pesë elementet që na bëjnë të ndihemi të vlefshëm
Studimet psikologjike kanë identifikuar disa përbërës kryesorë që e ndërtojnë ndjenjën e rëndësisë personale në raport me të tjerët.
I pari është njohja, pra nevoja që të vlerësohemi për atë që jemi, jo vetëm për atë që bëjmë.
Pastaj vjen mbështetja, ndjenja se ka njerëz që na besojnë dhe llogarisin në ne.
I rëndësishëm është edhe kuptimi në marrëdhëniet e përditshme, që shpesh shfaqet në gjeste të vogla, kur dikush i mban mend zakonet, interesimet ose nevojat tona.
Read more:Shëndeti i gruas në menopauzë – United Hospital
Një element tjetër është mirëkuptimi, pra ndjenja se të tjerët na kuptojnë dhe u përgjigjen emocioneve tona në mënyrë të ndjeshme.
Në fund vjen përfshirja e ndërsjellë, ndjenja se jemi pjesë e jetës së dikujt dhe se të tjerët janë pjesë e jetës sonë. Kjo krijon lidhje emocionale të dyanshme, transmeton Telegrafi.
Problemi i marrëdhënieve moderne
Një nga sfidat më të mëdha të shoqërisë së sotme është se shumë marrëdhënie janë bërë funksionale dhe të bazuara në shkëmbim shërbimesh.
Aktivitete që dikur nënkuptonin ndihmë të ndërsjellë, si kujdesi për fëmijët, kujdesi për të moshuarit ose mbështetja e përditshme, sot gjithnjë e më shpesh u besohen shërbimeve profesionale.
Kjo mund t’i zgjidhë nevojat praktike, por jo gjithmonë e plotëson dimensionin emocional të marrëdhënieve.
Ajo që mungon është ndjenja e varësisë së ndërsjellë dhe e mbështetjes, ndjenja se dikush ka nevojë për ne dhe se ne kemi rëndësi për dikë.
Në plan afatgjatë, pikërisht thellësia dhe cilësia e marrëdhënieve janë baza e qëndrueshmërisë psikologjike.
Si ndihma ndaj të tjerëve e rrit ndjenjën e kuptimit
Në jetën e përditshme shpesh mendojmë se jemi tepër të ngarkuar për t’u dhënë ndihmë të tjerëve. Por modelet psikologjike tregojnë se energjia nuk funksionon gjithmonë si një burim që vetëm shpenzohet.
Përkundrazi, ajo mund të sillet si muskul: aktivizohet dhe forcohet përmes përdorimit.
Edhe gjestet e vogla të ndihmës, në familje, në punë ose në komunitet, mund ta rrisin ndjenjën e qëllimit dhe të efikasitetit personal. Kjo më pas ndikon në më shumë energji dhe motivim.
Sfidat e prindërve dhe kujdestarëve
Te personat që kujdesen për fëmijë ose për anëtarë të moshuar të familjes, ndjenja e rëndësisë shpesh ekziston, sepse roli i tyre është i domosdoshëm për funksionimin e familjes.
Problemi shfaqet kur nevoja e tyre personale për vlerësim dhe mbështetje lihet pas dore.
Lodhja kronike mund të shfaqet kur një person jep vazhdimisht, por nuk merr mbrapsht ndjenjën se vlera e tij po njihet.
Kjo është veçanërisht e theksuar te prindërit e fëmijëve të vegjël ose te personat që kujdesen për të moshuar dhe të pafuqishëm, ku ndërsjellja në marrëdhënie nuk është gjithmonë e mundur.
Zgjidhja shpesh gjendet në një rreth më të gjerë marrëdhëniesh, te miqtë dhe komuniteti, të cilët mund të ofrojnë mbështetje emocionale dhe ta kujtojnë personin për rëndësinë që ka.
Marrëdhëniet shoqërore si bazë e qëndrueshmërisë
Studimet bashkëkohore tregojnë se qëndrueshmëria psikologjike nuk buron vetëm nga aktivitetet individuale të çlodhjes, por nga marrëdhëniet cilësore me të tjerët.
Edhe një orë në javë me njerëz që na kuptojnë dhe na mbështesin mund të ndikojë ndjeshëm në ndjenjën e përmbushjes.
Read more:ESHS: Çdo i pesti qytetar i Maqedonisë është i varfër
Marrëdhënie të tilla krijojnë një lloj “rezervuari” emocional, që e ndihmon njeriun ta përballojë më lehtë stresin dhe të jetë më i pranishëm për të tjerët.
Kujdesi për veten nuk është egoizëm
Kujdesi për veten shpesh keqkuptohet si egoizëm. Por në kontekstin e shëndetit mendor, ai është një mënyrë e domosdoshme për të ruajtur burimet personale.
Askush nuk mund të ofrojë mbështetje afatgjatë për të tjerët nëse kapacitetet e veta janë të shteruara.
T’i përfshini nevojat tuaja në prioritetet e jetës nuk do të thotë ta vendosni veten gjithmonë në plan të parë. Do të thotë të krijoni ekuilibrin që ju lejon të vazhdoni të kujdeseni edhe për të tjerët.
Ndjenja se jemi të rëndësishëm për të tjerët është një nga faktorët kryesorë të shëndetit mendor dhe të cilësisë së jetës. Ajo ndikon në sjelljen tonë, në stabilitetin emocional dhe në aftësinë për të ndërtuar marrëdhënie të shëndetshme.
Në një kohë kur lidhjet shoqërore shpesh bëhen më sipërfaqësore, investimi në marrëdhënie njerëzore dhe në mbështetje të ndërsjellë nuk është vetëm i dëshirueshëm, por i domosdoshëm për mirëqenie psikologjike afatgjatë. /Telegrafi/
