Gjermania ka propozuar një paketë me gjashtë pika për zgjerimin e Bashkimit Europian (në Ballkanin Perëndimor, por edhe në Ukrainë) dhe mënyrën se si duhet të merren vendimet brenda Unionit.
Gjatë një fjalimi në Berlin, Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul bëri thirrje që parimi i unanimitetit të BE-së të hiqet. Në vend të kësaj, një “shumicë e kualifikuar” duhet të jetë e mjaftueshme, tha ai në Fondacionin Konrad Adenauer të mërkurën.
Ky veprim do të shfuqizonte në mënyrë efektive të drejtën e vetos që aktualisht i lejon çdo njërit prej 27 shteteve anëtare të bllokojë vendime të rëndësishme (përfshi anëtarësimin e shteteve të reja në Union), duke e bërë konsensusin “dukshëm” më të lehtë. Megjithatë, unanimiteti, tha Ëadephul, do të vazhdonte të ishte qëllimi.
Një shumicë e kualifikuar mund ta “bëjë BE-në të aftë të veprojë në fushat ku aktualisht ka mbetur në ngërç”, tha ai.
“Nën udhëheqjen tonë, 12 shtete anëtare janë bashkuar tashmë për të sjellë këtë ndryshim”, vijoi më tej ministri gjerman.
Në muajt e fundit, bllokimi i një kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën nga Hungaria, i udhëhequr nga kryeministri Viktor Orbán, shkaktoi polemika. Orbán më parë kishte rënë dakord për kredinë, por e kishte zbatuar bllokadën pas dëmtimeve në tubacionin Druzbha, të cilat ndërprenë përkohësisht furnizimet ruse me naftë në Hungari dhe Sllovaki.
Kryeministri hungarez më vonë e ndryshoi qëndrimin e tij pasi u mund nga Péter Magyar në zgjedhjet e vendit më 12 prill dhe që atëherë e ka miratuar kredinë.
“E pamë javën e kaluar kur u liruan fondet”, tha Ëadephul në Berlin. “Mjafton vetëm devijimi i disa individëve ose edhe i atyre që nuk e dinë, për të bllokuar veprimet e të gjithëve.”
Wadephul bën thirrje për ‘reforma rrënjësore’
Për më tepër, “bashkëpunimi i përforcuar” brenda bllokut duhet të vazhdojë të jetë në qendër të vëmendjes. Nëse përparimi i përbashkët midis të 27 shteteve anëtare të BE-së nuk mund të arrihet në të ardhmen e parashikueshme, një grup më i vogël vendesh duhet të marrë drejtimin, tha Wadephul.
Sipas tij, ky parim duhet të zbatohet edhe për Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë të BE-së. Ai gjithashtu bëri thirrje për reforma rrënjësore në ndarjen e fondeve të BE-së, duke mbështetur një “mekanizëm kushtëzimi më të fortë”. Ndihma financiare, argumentoi ai, duhet të lidhet me respektimin e sundimit të ligjit, duke shtuar se “fondet e BE-së nuk duhet t’u shkojnë atyre që shkelin vlerat tona të përbashkëta”.
BE-ja, për shembull, ngriu fondet për Hungarinë për shkak të shqetësimeve se qeveria e kryeministrit Viktor Orbán kishte shkelur vlerat thelbësore të BE-së.
Read more:Audi ka rikrijuar një makinë rekord me 16 cilindra
Akuzat përfshinin ndërhyrje politike në pavarësinë e gjyqësorit dhe kufizim të të drejtave të pakicave seksuale. Pasardhësi i Orbán-it, Péter Magyar, tani po përpiqet të zhbllokojë këto fonde, me bisedimet midis Brukselit dhe Budapestit që pritet të përfundojnë më 25 maj.
Gjatë fjalimit të tij në Berlin të mërkurën, Wadephul foli gjithashtu për nevojën për të shkurtuar burokracinë brenda BE-së. Aftësia e bllokut për të vepruar, tha ai, varet nga sigurimi që institucionet e tij të mbeten funksionale edhe ndërsa Unioni zgjerohet.
Ndër idetë që ai paraqiti ishte një Komision Evropian më i vogël i përbërë nga komisionerë vetëm nga dy të tretat e shteteve anëtare. Wadephul bëri thirrje gjithashtu për ndryshime në përbërjen e Parlamentit Evropian. “Ne tashmë po i shohim në nivel kombëtar sfidat që vijnë me një parlament të madh”, tha ministri i jashtëm.
Anëtarësim ‘i lehtë’ në BE për Ukrainën
Përpjekja e Wadephul për të shkurtuar burokracinë e BE-së pasqyron kërkesat më të gjera nga blloku konservator CDU/CSU i Gjermanisë. Në një dokument politikash të parë nga Euroneës, aleanca konservatore i kërkoi Ursula von der Leyen ta bënte BE-në më të thjeshtë për anëtarësim dhe më efikase.
Lidhur me zgjerimin, Wadephul argumentoi se pranimet e ardhshme duhet të ndodhin gradualisht dhe jo në një hap të vetëm.
Sipas tij, një qasje me faza mund të ndihmojë në kapërcimin e rezistencës ndaj disa vendeve kandidate, veçanërisht në Ballkanin Perëndimor. Ai nuk e përmendi në mënyrë të qartë Ukrainën, megjithëse propozimet për një formë anëtarësimi të kufizuar ose të pjesshëm në BE për Kievin janë diskutuar vazhdimisht vitet e fundit.
I pyetur për aleancën transatlantike, Wadephul tha se ai mbetej i bindur se ajo ishte “e fortë”. Shtetet e Bashkuara, tha ai, kishin bërë shumë për Gjermaninë – nga çlirimi i vendit nga “terrori nazist” deri te mbështetja e rindërtimit të saj pas luftës dhe ndihma për ta bërë të mundur ribashkimin.
“Asgjë që po ndodh në këtë moment nuk e minon besimin tim themelor”, tha Wadephul. Gjatë vizitave në SHBA, shtoi ai, ai ishte takuar me shumë vendimmarrës me pikëpamje të forta pro-transatlantike. “Nuk duhet të fillojmë të vëmë në dyshim gjëra që askush në Uashington nuk i vë në dyshim – madje as presidenti i SHBA-së.”
Ministri i jashtëm theksoi gjithashtu tregun e vetëm evropian si “një nga tre tregjet më të mëdha në botë”. Një treg i vetëm për pajisjet e mbrojtjes, argumentoi ai, mund të rrisë ndjeshëm bashkëpunimin në planifikim, zhvillim dhe prokurim në të gjithë Evropën.
“Kjo mund të përshpejtojë zhvillimin dhe përvetësimin e aftësive që janë jetësore për ne, ndërkohë që ul edhe kostot”, tha ai.
