Fruthi nuk është vetëm infeksion akut. Studimet bashkëkohore tregojnë se ky virus mund ta dobësojë kujtesën imunitare të organizmit, duke e bërë njeriun më të ndjeshëm ndaj infeksioneve të tjera edhe për një periudhë më të gjatë
Fruthi është një nga sëmundjet virale më ngjitëse te njerëzit, por ndikimi i tij nuk përfundon vetëm me infeksionin akut. Hulumtimet bashkëkohore tregojnë se kjo sëmundje mund të çojë në një dukuri të njohur si amnezi imunologjike, gjatë së cilës humbet një pjesë e imunitetit të fituar më parë ndaj patogjenëve të tjerë.
Çfarë është kujtesa imunologjike?
Sistemi imunitar ndahet në dy pjesë kryesore: imuniteti i lindur dhe imuniteti i fituar. Imuniteti i lindur siguron një përgjigje të shpejtë dhe jospecifike, ndërsa imuniteti i fituar është përgjegjës për krijimin e kujtesës afatgjatë imunologjike.
Kjo lloj kujtese mbështetet në:
- limfocitet B memorike,
- limfocitet T memorike,
- qelizat plazmatike që prodhojnë antitrupa.
Read more:Konfirmimi i 8 rasteve me fruth në Kosovë, thirrje për vaksinim të menjëhershëm
Falë këtyre qelizave, organizmi mund të reagojë më shpejt dhe më me efikasitet kur përballet sërish me të njëjtin patogjen. Gjatë infeksionit të parë aktivizohet përgjigjja imunitare në nyjat limfatike, ku qelizat dendritike ua paraqesin antigjenet limfociteve T. Pas eliminimit të patogjenit, një pjesë e këtyre qelizave mbetet në organizëm si qeliza memorike, të cilat mund të qëndrojnë aktive për vite, madje edhe për dekada.
Ky mekanizëm është baza e vaksinimit dhe e mbrojtjes afatgjate.
Çfarë e shkakton amnezinë imunologjike?
Virusi i fruthit ka aftësi të veçantë të sulmojë drejtpërdrejt qelizat imunitare. Ai shënjestron sidomos qelizat që mbajnë receptorin CD150, përfshirë limfocitet B dhe T memorike.
Pas infeksionit ndodh shkatërrimi selektiv i qelizave imunitare memorike, zvogëlohet larmia e antitrupave dhe dëmtohet kujtesa imunologjike. Ky proces mund të fshijë një pjesë të rëndësishme të imunitetit të fituar më parë, madje edhe atë të krijuar nga vaksinimi ose nga infeksionet e mëhershme.
Read more:Ekspertët paralajmërojnë, ja pse duhet ta shmangni kafen menjëherë pas vakteve
Në disa studime është treguar se mund të humbet deri në 70 për qind e antitrupave ekzistues, ndonëse kjo përqindje dallon nga një person te tjetri, transmeton Telegrafi.
Paradoksi i fruthit
Është interesante se, ndonëse fruthi shkakton imunosupresion të përgjithshëm, njëkohësisht krijon imunitet të fuqishëm dhe afatgjatë specifik kundër vetë virusit të fruthit. Kjo dukuri njihet si “paradoksi i fruthit”.
Pas shërimit, sistemi imunitar rimëkëmbet, por kryesisht përmes limfociteve të reja, “naive”, dhe qelizave specifike kundër virusit të fruthit. Gjatë kësaj periudhe, mbrojtja ndaj patogjenëve të tjerë mund të jetë ndjeshëm e dobësuar, derisa kujtesa imunologjike të rindërtohet gradualisht.
Ndikimi në popullatë
Në nivel popullate, amnezia imunologjike ka pasoja serioze. Pas kalimit të fruthit, personat mund të jenë më të ndjeshëm ndaj infeksioneve të tjera edhe për disa vjet. Të dhënat tregojnë rritje të infeksioneve dytësore, nevojë më të shpeshtë për trajtim mjekësor dhe numër më të madh hospitalizimesh.
Studimet epidemiologjike tregojnë se rreziku i shtuar për sëmundje të tjera mund të zgjasë deri në pesë vjet pas infeksionit. Ky efekt mund ta dobësojë imunitetin kolektiv në popullatë dhe ta rrisë mundësinë e shfaqjes së epidemive të reja të sëmundjeve të tjera ngjitëse.
Vaksinimi kundrejt infeksionit natyror
Vaksinimi kundër fruthit ofron mbrojtje efektive pa shkaktuar amnezi imunologjike.
Ndryshe nga infeksioni natyror, vaksina nuk i shkatërron limfocitet memorike, nuk e dëmton imunitetin ekzistues dhe mbron nga komplikimet dhe pasojat afatgjata. Ulja e shkallës së vaksinimit dhe përhapja e dezinformatave kontribuojnë në rikthimin e epidemive, duke e rritur rrezikun e amnezisë imunologjike në popullatë.
Shkalla e lartë e imunizimit mund ta parandalojë infeksionin, ta ruajë kujtesën imunologjike dhe ta ulë ngarkesën mbi sistemin shëndetësor.
Pse janë të rëndësishme hulumtimet e ardhshme?
Edhe pse të dhënat ekzistuese janë të qarta sa i përket humbjes së kujtesës imunologjike, shkencëtarët vazhdojnë të hulumtojnë sa gjatë zgjat amnezia imunologjike, si rimëkëmbet sistemi imunitar pas infeksionit dhe si ndikon kjo dukuri në epidemitë e tjera. Po ashtu, po studiohet nëse mekanizma të ngjashëm ekzistojnë edhe te viruse të tjera që ndikojnë në sistemin imunitar.
Read more:Sulm ukrainas ndaj Moskës, digjet edhe një rafineri – Zelensky publikon videot
Parandalimi i fruthit përmes vaksinimit nuk mbron vetëm nga vetë sëmundja, por edhe nga humbja më e gjerë e mbrojtjes imunologjike.
Praktika klinike duhet ta marrë parasysh mundësinë e amnezisë imunologjike te pacientët që kanë kaluar fruthin, me përcjellje të kujdesshme të gjendjes shëndetësore dhe me njohje të hershme të infeksioneve dytësore.
Përfshirja e këtyre njohurive në shëndetin publik mund të përmirësojë rezultatet e trajtimit dhe ta theksojë edhe më shumë rëndësinë e vaksinimit në mbrojtjen e individit dhe të popullatës. /Telegrafi/
