Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, e nisi fjalën e saj në Kuvend duke komentuar vendimin e Gjykatës Speciale në Hagë për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin.
Tabaku e cilësoi dënimin e tyre si një ditë të trishtë për shqiptarët, ndërsa vlerësoi deklaratën e përbashkët të Kuvendit lidhur me vendimin. Megjithatë, ajo theksoi se, sipas saj, dashuria dhe përgjegjësia ndaj vendit duhet të shfaqen përmes veprimeve dhe vendimeve të institucioneve.
“Ta duash vendin tënd çdo ditë është më shumë se një deklaratë. Kjo shihet në çdo veprim e në çdo vendim”, u shpreh Tabaku.
Më tej, deputetja e opozitës u ndal te administrimi i fondeve dhe aseteve publike, duke ngritur një sërë pikëpyetjesh mbi kompaninë KAYO dhe sipërmarrësin Ron Yeffet.
Sipas Tabakut, rasti KAYO ngre pikëpyetje për mënyrën e përzgjedhjes së operatorëve, negocimit të kontratave, konkurrencës dhe përdorimit të ndihmës shtetërore.
Ajo pretendoi se rreth 34 milionë euro nga taksat e shqiptarëve i janë dhënë KAYO-s brenda një periudhe dhjetëmujore, duke kërkuar transparencë mbi mënyrën se si janë përdorur këto fonde.
Tabaku përmendi gjithashtu rastin e një familjeje, e cila, sipas saj, ka humbur pronën për shkak të vendimit për ndërtimin e një fabrike të KAYO-s.
“Si u përzgjodhën këta operatorë? Si u negociuan drejtpërdrejt kontratat? Si u garantua konkurrenca? Si u përdor ndihma shtetërore?”, pyeti Tabaku nga foltorja e Kuvendit.
Deputetja kërkoi gjithashtu përgjigje nga ministri i Mbrojtjes lidhur me pretendimet se qeveria shqiptare ka zhvilluar bisedime me kompaninë italiane IVECO dhe kompani të tjera, duke i kushtëzuar ato, sipas saj, të përzgjidhnin KAYO-n dhe Ron Yeffet si kontraktorë.
Tabaku e lidhi këtë çështje edhe me sektorë të tjerë, duke përmendur prokurimet në shëndetësi dhe kontratat e teknologjisë së informacionit. Ajo tha se në vitin 2024, sipas të dhënave që ka paraqitur, procedurat e prokurimit në shëndetësi arritën në rreth 26 miliardë lekë dhe rreth 700 tendera ishin shënuar me “flamur të kuq”.
Në fund të fjalës, Tabaku deklaroi se shqetësimet për KAYO-n, AKSHI-n, shëndetësinë dhe inceneratorët, sipas saj, tregojnë një model të përsëritur të administrimit të fondeve publike.
Read more:Gënjeshtra e rezorteve elitare – Ide
“Një grup i vogël njerëzish përqendron gjithnjë e më shumë kontroll mbi asetet publike dhe buxhetin”, u shpreh ajo, duke kërkuar më shumë transparencë dhe konkurrencë në përdorimin e parave publike.
Tabaku, ka ngritur pikëpyetje mbi mënyrën se si është zhvilluar bashkëpunimi mes kompanisë KAYO, biznesmenit Ron Yeffet dhe kompanive italiane në sektorin e mbrojtjes.
Gjatë fjalës së saj në Kuvend, Tabaku kërkoi të shpjegohej nëse kompanitë italiane që kanë zhvilluar bisedime me qeverinë shqiptare janë kushtëzuar që të bashkëpunojnë me KAYO-n dhe Ron Yeffet.
“A është e vërtetë që qeveria shqiptare ka zhvilluar bisedime me IVECO-n dhe kompani të tjera italiane, por ato janë kushtëzuar të zgjedhin si kontraktorë KAYO-n dhe Ron Yeffet?”, pyeti Tabaku.
Fjala e Tabakut
Dje ishte një ditë e trishtë për shqiptarët, në këtë anë dhe përtej kufirit tonë. Një ditë e trishtë, pasi katër komandantë të UÇK-së, sipas meje, u gjykuan dhe u dënuan pa prova e fakte të mjaftueshme. Ata hynë në betejë kundër pushtuesit serb pa e ditur nëse do të ktheheshin gjallë në shtëpi, ashtu siç hynë në këtë proces duke besuar se drejtësia do të ishte e rregullt dhe e drejtë dhe se do ta vendoste në piedestal luftën e UÇK-së.
Më vjen mirë që Parlamenti shkoi përtej retorikës së zakonshme me një deklaratë të përbashkët. Kjo është për t’u vlerësuar.
Por ta duash vendin tënd çdo ditë është më shumë se një deklaratë. Kjo shihet në çdo veprim e në çdo vendim: duke mos u bërë palë me krimin, duke mos abuzuar me tenderat dhe taksat e shqiptarëve dhe duke respektuar vendimet e gjykatave.
Sot ndodhemi në një moment kur shumë gjëra janë vënë në pikëpyetje. Jemi përpara një proteste që, sipas meje, zhvillohet prej më shumë se 100 ditësh. Qytetarët kanë dalë në protestë sepse nuk e duan sistemin që ka Shqipëria sot, një sistem që një pakicë e ka bërë të vështirë për t’u çrrënjosur.
Pikërisht në mes të kësaj proteste kundër mënyrës se si ndahen pasuritë publike, del një tjetër skandal, që në fakt ka qenë sekret publik: rasti i Ron Yeffet dhe KAYO-s.
KAYO tregoi se në Shqipëri, sipas këtij modeli, nuk ka rëndësi si bën biznes apo sa ke investuar. Për të ecur përpara duhet të njohësh një njeri që quhet Edi Rama. Asetet dhe financat publike janë nën sulmin e modelit KAYO.
Ndërkohë që një familje mezi numëron lekët për faturat e ushqimeve dhe çmimin e naftës, 34 milionë euro nga taksat e shqiptarëve i jepen KAYO-s pa kontrollin dhe monitorimin e duhur, ndërsa pretendohet se po zhvillohet industria e mbrojtjes.
Pak muaj më parë shkova te familja Dervishi. Brenda natës, sipas asaj që më treguan, iu mor prona. Qeveria kishte vendosur që aty të ndërtohej fabrika e KAYO-s dhe familja u gjend pa pasuri. Ndërkohë, pasuri private dhe publike iu vunë në dispozicion një kompanie ku, sipas të dhënave që ne kemi, shteti zotëron më pak se 50 për qind.
Si u përzgjodhën këta operatorë? Si u negociuan drejtpërdrejt kontratat? Si u garantua konkurrenca? Si u përdor ndihma shtetërore? Si u verifikua aftësia e individëve për të investuar në fushën e mbrojtjes? Cila është vlera reale e shtuar nga ky projekt, përtej 34 milionë eurove që, sipas nesh, kanë shkuar te një njeri i afërt me kryeministrin?
Të gjitha këto pyetje lidhen edhe me detyrimet tona në procesin e integrimit europian, veçanërisht për transparencën dhe prokurimin publik. Duhet të dimë si është e mundur që, sipas shifrave që kemi, 34 milionë euro nga taksat e shqiptarëve t’i jenë dhënë KAYO-s brenda dhjetë muajve.
Ky nuk është rasti i parë. Më parë kemi parë çështjen e inceneratorëve, më pas Korporatën e Investimeve dhe kontratat e AKSHI-t. Sipas meje, ky është modeli që i bën të pasur disa njerëz përmes afërsisë me pushtetin. Prandaj shqiptarët janë ngritur për ta luftuar.
Kjo mënyrë veprimi po shtrihet edhe në sektorë të tjerë. Siguria dhe armatimi janë veçanërisht të rëndësishëm, edhe për shkak të angazhimeve tona ndaj NATO-s. Prandaj kam një kërkesë dhe një pyetje për ministrin e Mbrojtjes: A është e vërtetë që qeveria shqiptare ka zhvilluar bisedime me IVECO-n dhe kompani të tjera italiane, por ato janë kushtëzuar të zgjedhin si kontraktorë KAYO-n dhe Ron Yeffet?
Druhem se një formulë e ngjashme mund të përdoret nesër edhe në shëndetësi. Po ashtu, mënyra se si janë dhënë kontratat në teknologjinë e informacionit është sot objekt hetimi.
Vetëm në vitin 2024, sipas të dhënave që kam paraqitur, procedurat e prokurimit në shëndetësi kapën pothuajse 26 miliardë lekë dhe rreth 700 tendera u shënuan me «flamur të kuq». Në një sektor ku prej kohësh ngrihen shqetësime për abuzime, duhet të marrim përgjigje se kush përfiton nga këto fonde dhe si sigurohet konkurrenca.
Këtu qëndron problemi i sistemit: një grup i vogël njerëzish përqendron gjithnjë e më shumë kontroll mbi asetet publike dhe buxhetin. Këtë shqetësim e kemi ngritur për kontratat e AKSHI-t, për KAYO-n dhe tani për kontratat në shëndetësi. Nëse paguan taksa dhe je një biznes i ndershëm, nuk duhet të kesh nevojë t’i trokasësh në derë kryeministrit për të pasur sukses.
Disa nga kolegët kanë qenë bashkë me mua në komisionin hetimor për inceneratorët. E mbani mend sa e vështirë ishte të siguroheshin dokumentet dhe informacioni? E mbani mend si kryetarë bashkish, ministra dhe kryeministri nuk jepnin përgjigje të qarta për kontratat, vlera e të cilave, sipas shifrave që kemi denoncuar, arrinte në 430 milionë euro? Sot po ngremë të njëjtat pyetje për mbrojtjen, AKSHI-n dhe shëndetësinë.
Sistemi po riprodhohet, çdo herë në një formë më të rëndë. Prandaj sot ka rëndësi bashkimi në betejën për ta rrëzuar këtë sistem socialist, këtë sistem të abuzimit me fondet publike dhe të pengmarrjes së institucioneve.
