Kalo te përmbajtja
  • EN
  • SQ
  • IT
  • FR
  • ES
  • DE
  • EL
VA-NEWS VA-NEWS
  • Home
  • Aktualitet
  • Editoriale
  • Shëndetësi
  • Teknologji
  • Sport
  • Lifestyle
  • Showbiz
  • Udhëtime
LIVE
Navigim

VA-NEWS

  • Home
  • Aktualitet
  • Editoriale
  • Shëndetësi
  • Teknologji
  • Sport
  • Lifestyle
  • Showbiz
  • Udhëtime
Shkurtore
Kreu Të Rejat
LIVE
Gjuha
  • EN
  • SQ
  • IT
  • FR
  • ES
  • DE
  • EL

Kërko lajme

  1. Kryefaqja
  2. Teknologji
  3. Si një mbret viking i dha emrin Bluetooth-it, 1000 vjet më vonë nofka e “Dhëmbit të Kaltër” jeton në miliarda pajisje
Teknologji

Si një mbret viking i dha emrin Bluetooth-it, 1000 vjet më vonë nofka e “Dhëmbit të Kaltër” jeton në miliarda pajisje

• 6 Tetor, 2026 • 5 min lexim • 👁 5
◉ WhatsApp 𝕏 X
News

Më shumë se një mijë vjet përpara se Bluetooth të bëhej emri i teknologjisë që lidh pa tel telefonat, kufjet dhe kompjuterët, ai ishte nofka e një mbreti viking.

Harald Gormsson, i njohur si “Dhëmbi i Kaltër”, sundoi Danimarkën në shekullin e 10-të dhe luajti një rol të rëndësishëm në formimin e shtetit danez.

Historia e tij lidhet me Jelling, një qytet i vogël rreth 250 kilometra në perëndim të Kopenhagenit, ku dy gurë të lashtë runikë dokumentojnë historinë e familjes mbretërore dhe ndryshimet politike e fetare që përfshinë Danimarkën.

Harald Gormsson njihej në gjuhën nordike të vjetër si “Blátǫnn”, që do të thotë “Dhëmb i Kaltër”. Nofka u regjistrua për herë të parë rreth 150 vjet pas vdekjes së tij. Një nga shpjegimet është se ajo mund t’i referohej një dhëmbi me ngjyrë blu ose të errët, ndoshta të prishur.

Read more:‘Jetojmë në një shtëpi dhe flasim me WhatsApp’, ekspertët japin alarmin për varësinë nga teknologjia: Telefoni po dëmton zhvillimin e fëmijëve, prindërit të vendosin kufij

Një nga ngjarjet më të rëndësishme të mbretërimit të Haraldit ishte kristianizimi i danezëve, që vlerësohet të ketë ndodhur rreth vitit 965. Guri më i madh i Jellingut, i ngritur me urdhër të tij, përshkruan se si Harald “pushtoi të gjithë Danimarkën dhe Norvegjinë për vete dhe i bëri danezët të krishterë”. Në të ndodhet gjithashtu një nga përshkrimet më të hershme të Krishtit në Skandinavi.

Në shekullin e 10-të, Evropa veriore ishte e ndarë në territore më të vogla, të drejtuara nga krerë vendas. Për Haraldit, përhapja e krishterimit shërbeu edhe si një mënyrë për të forcuar pushtetin, për ta lidhur Danimarkën me Evropën e krishterë dhe për të bashkuar territoret nën një administratë më të centralizuar.

Guri më i vogël dhe më i vjetër i Jellingut ishte porositur nga babai i Haraldit, Mbreti Gorm, në kujtim të gruas së tij, Tyra. Mbishkrimi besohet se përmban përmendjen e parë me shkrim të fjalës “Danimarkë” brenda vendit. Për këtë arsye, monumenti është quajtur edhe “certifikata e lindjes” së Danimarkës.

Read more:“Lagjja është ndarë përgjysmë në Fushë Krujë”, denoncimi i Aulon Kalasë: Janë bllokuar gjitha rrugicat, banorët s’kanë ku kalojnë

Në kohën e Haraldit, Jelling ishte një seli e rëndësishme pushteti, ndërsa zona fillimisht ishte përdorur si një varrezë pagane. Gjatë mbretërimit të tij, traditat e vjetra fetare bashkëjetuan me krishterimin, i cili po përhapej në Skandinavi.

Peizazhi i Jellingut ruan ende gjurmët e kësaj periudhe. Kunja të bardha shënojnë perimetrin e gardhit prej druri që dikur rrethonte monumentet, ndërsa qindra shenja më të vogla formojnë skicën e një strukture të madhe në formë anijeje, që besohet se mund t’i ishte kushtuar Tyrës. Dy tuma varrimi dhe një kishë e krishterë plotësojnë kompleksin.

Në vitin 1994, tumat e varrimit, gurët rune dhe kisha e Jellingut u regjistruan në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, duke u bërë monumenti i parë danez që mori këtë njohje. Sot, dy gurët mbrohen pas mbulesave prej qelqi.

Read more:Oslo më afër se kurrë – fluturimi i ri direkt nga Prishtina!

Por historia e Haraldit nuk përfundon në Jelling. Më shumë se një mijë vjet pas mbretërimit të tij, emri i tij u bë pjesë e historisë së teknologjisë.

Në fund të viteve 1990, inxhinierë nga kompani si Toshiba, IBM, Nokia, Intel dhe Ericsson po punonin për një teknologji të re komunikimi pa tel, që do të mundësonte lidhjen e pajisjeve të prodhuesve të ndryshëm.

Projekti kishte nevojë për një emër të përkohshëm. Inxhinieri i Intel, Jim Kardach, po punonte me kolegë suedezë kur biseda u kthye te vikingët. Duke lexuar për historinë e kësaj periudhe, ai u interesua për Haraldin, i cili kishte bashkuar Danimarkën dhe Norvegjinë.

Read more:Kriza politike/ BE: I takon Kushtetueses ta gjykojë formimin e Qeverisë dhe të Kuvendit të Kosovës

Ideja ishte se teknologjia e re mund të bënte diçka të ngjashme: të bashkonte pajisje të ndryshme që më parë nuk komunikonin me njëra-tjetrën.

Emri “Bluetooth” fillimisht ishte menduar vetëm si një emër i koduar, por ai u përhap përpara se të përgatitej njoftimi zyrtar për shtyp dhe përfundimisht mbeti i pandryshuar.

Edhe logoja e teknologjisë ruan lidhjen me mbretin viking. Ajo kombinon dy runa që përfaqësojnë inicialet “H” dhe “B”, në nder të Harald Bluetooth, siç përkthehet nofka e tij në anglisht.

Read more:“Nuk ka kthim pas! Pushteti nuk largohet nëse ne nuk paguajmë ‘çmimin’”/ Aktivisti Ditan Goxhaj tregon pse nuk përshkallëzohen protestat: Ata që kanë policinë…

Në vitin 2023, me rastin e 25-vjetorit të teknologjisë, Jim Kardach dhe krijues të tjerë të saj vizituan Jellingun. Me humor, ata “kërkuan falje” për përdorimin e emrit të mbretit pa lejen e tij. Muzeu e pranoi “faljen” dhe u dha atyre leje për ta përdorur emrin edhe për një mijë vitet e ardhshme.

Sot, Jellingu ka rreth 4 mijë banorë, por më shumë se një mijë vjet më parë ishte një qendër e rëndësishme pushteti. Nga gurët runikë të një mbreti viking te miliarda telefonat, kufjet dhe kompjuterët modernë, emri i Harald Gormsson ka kaluar nga historia e Danimarkës në botën e teknologjisë.

Lexo edhe
Teknologji

Arritje historike për SpaceX, Mechazilla kap për herë të parë anijen Starship gjatë kthimit nga hapësira

Teknologji

E prenë, e zien, por e “mashtroi” vdekjen/ Misteri i ‘meduzës së pavdekshme’ që mund të fshehë sekretin e anti-plakjes

Tags: #Babai #Biseda #Evropa #Guri #kompani #pushteti #Skandinavi #Teknologji

Gazetar i VA News.

Nga e njëjta kategori
  • Arritje historike për SpaceX, Mechazilla kap për herë të parë anijen Starship gjatë kthimit nga hapësira
  • E prenë, e zien, por e “mashtroi” vdekjen/ Misteri i ‘meduzës së pavdekshme’ që mund të fshehë sekretin e anti-plakjes
  • Vetëm 46 metra për t’u ngritur në ajër, avioni që mund të ndryshojë udhëtimet ajrore!
  • ‘Lista gri’/ Apple fsheh rreth 100 mijë fjalë dhe fraza nga sugjerimet e tastierës së iPhone, mes tyre edhe shprehje politike
  • “Askush nuk është imun”, Inteligjenca artificiale rrezikon 800 mijë vende pune në Gjermani në 15 vitet e ardhshme
Nga të njëjtat tag-e
  • Subvencionet për 48 mijë fermerë/ Skema kombëtare, 34 mijë fermerë marrin këstin e parë, pagesat deri më 31 dhjetor
  • Policia shoqëron me dhunë 17-vjeçarin jetim që preku zemrat e shqiptarëve. Erindi u gjobit disa ditë më parë me 5 mijë euro, për të u mblodhën 140 mln lekë në GoFundMe (VIDEO)
  • 15-vjeçari gjobitet me 5 mln lekë pse protestoi/ Mesazhi drithërues i të miturit: Babin e kam të verbër. Flet i ati: Marrim vetëm 140 mijë lekë e jetojmë me qira (VIDEO)
  • Studentët në protestë të shtunën, nis para Ministrisë së Arsimit. Mësohet ora kur nis revolta, ndryshon strategjia e tubimit
  • “Rama më telefonoi sot, patëm bisedë të tensionuar dhe me fyerje”/ Plarent Ndreca tregon përplasjen me kryeministrin: Më akuzon se kam larguar Veliajn prej tij
Më të lexuarat — 48h
  1. 01
    Kronikë Protestuesit bllokim rrugësh dhe marshim, një grup mblidhen te Kryeministria! I vënë flakën koshave të plehrave (VIDEO) 5 lexime · 15 orë më parë
  2. 02
    Sociale Protestuesit bllokim rrugësh dhe marshim, një grup mblidhen te Kryeministria! I vënë flakën koshave të plehrave (VIDEO) 4 lexime · 15 orë më parë
  3. 03
    Teknologji E prenë, e zien, por e “mashtroi” vdekjen/ Misteri i ‘meduzës së pavdekshme’ që mund të fshehë sekretin e anti-plakjes 3 lexime · 2 ditë më parë
  4. 04
    Politikë Ashpërsohet “lufta” mes Veliajt dhe Ramës/ Kryebashkiaku firmos shkarkimin e 2 drejtorëve, ikën Rigers Sheqeri i IMT dhe Zhaneta Beqiri e kopshteve 3 lexime · 14 orë më parë
  5. 05
    Kronikë Rinas/ Kërcënim për bombë në avionin nga Manchesteri, policia kontrollon me qen antieksploziv! S’gjendet asnjë send shpërthyes 2 lexime · 2 ditë më parë
  6. 06
    Ekonomi Subvencionet për 48 mijë fermerë/ Skema kombëtare, 34 mijë fermerë marrin këstin e parë, pagesat deri më 31 dhjetor 2 lexime · 2 ditë më parë
  7. 07
    Sociale Lezha feston 82-vjetorin e çlirimit, homazhe te Varrezat e Dëshmorëve dhe koncert festiv nga nxënësit (VIDEO) 1 lexime · 2 ditë më parë
Artikuj të Ngjashëm
Teknologji

Arritje historike për SpaceX, Mechazilla kap për herë të parë anijen Starship gjatë kthimit nga hapësira

Kompania hapësinore SpaceX, e themeluar nga Elon Musk, ka shënuar një tjetër arritje të rëndësishme në eksplorimin e…

• 13 orë më parë • 5 min lexim
Teknologji

E prenë, e zien, por e “mashtroi” vdekjen/ Misteri i ‘meduzës së pavdekshme’ që mund të fshehë sekretin e anti-plakjes

Një krijesë e vogël detare, pothuajse transparente, po tërheq vëmendjen e shkencëtarëve në mbarë botën për një aftësi…

• 2 ditë më parë • 7 min lexim
Teknologji

Vetëm 46 metra për t’u ngritur në ajër, avioni që mund të ndryshojë udhëtimet ajrore!

Një avion hibrid-elektrik që mund të ngrihet dhe të ulet në një hapësirë prej vetëm 150 këmbësh (rreth…

• 3 ditë më parë • 4 min lexim
VA-NEWS VA-NEWS

Portal modern i lajmeve të besueshme, të pavarura dhe multilanguage. Informacion i saktë, çdo ditë.

  • Aktualitet
    • Botë
    • Ekonomi
    • Kronikë
    • Politikë
    • Sociale
  • Editoriale
  • Teknologji
  • Uncategorized
  • © 2026 VA News. Bërë me ♥ në Shqipëri
    ⌂ Kreu ◷ Të Rejat

    Powered by CookieAdmin
    Necessary cookies enable essential site features like secure log-ins and consent preference adjustments. They do not store personal data.
    None
    Functional cookies support features like content sharing on social media, collecting feedback, and enabling third-party tools.
    None
    Analytical cookies track visitor interactions, providing insights on metrics like visitor count, bounce rate, and traffic sources.
    None
    Advertisement cookies deliver personalized ads based on your previous visits and analyze the effectiveness of ad campaigns.
    None
    Unclassified cookies are cookies that we are in the process of classifying, together with the providers of individual cookies.
    None
    Powered by CookieAdmin