Varrezat Monumentale “Trëndafilat e Çamërisë” në Kllogjer të Konispolit u mbushën më 27 qershor me pasardhës të familjeve çame, të mbijetuar të dëbimit, përfaqësues institucionesh dhe qytetarë nga Shqipëria e Kosova, të cilët u mblodhën për të përkujtuar 82-vjetorin e gjenocidit grek ndaj popullsisë shqiptare të Çamërisë.
Ceremonia, e organizuar këtë vit nga Bashkia e Konispolit, nisi me homazhe pranë memorialit dhe me një minutë heshtje në nderim të mijëra viktimave që humbën jetën gjatë dëbimit të dhunshëm nga trojet e tyre.
Në aktivitet morën pjesë kryetari i Bashkisë Konispol, Erges Dule, kryetari i PDIU-së Shpëtim Idrizi, deputeti i Partisë Socialiste Ardit Bido, kryetari i nderit i PDIU-së Tahir Muhedini, drejtues të shoqatave çame dhe qindra pjesëmarrës.
Duke përshëndetur të pranishmit, kryetari i Bashkisë Konispol, Erges Dule, e cilësoi Kllogjerin si një vend pelegrinazhi për shqiptarët e Çamërisë dhe ftoi të gjithë të nderonin me heshtje kujtimin e viktimave.
Read more:Paketa e Maleve, miratohen edhe 3 bashki të tjera, Ministri Demo: Procesi është drejt fundit
“Ne duhet të jemi bashkë të përkujtojmë këto data dhe të bëjmë që ccështja Ccame të vazhdojë brez pas brezi. Ccamëria nuk është politikë por detyrim moral për secilin prej nesh” tha ai.
Në fjalën e tij, deputeti Ardit Bido vlerësoi faktin që përkujtimi po organizohet tashmë nga një institucion shtetëror, duke theksuar se çështja çame duhet të trajtohet si një çështje kombëtare dhe shtetërore.
“U deshën 50 vjet që Shqipëria të rritej në nivelin e detyrës së vet dhe ta shpallte 27 qershorin ditën e Genocidti ndaj Camërisë. Cameria nuk është dhimbja e atyre që kanë humbur parardhësit dhe trojet, është dhimbja e shqiptarisë, të majtëve dhe të djathtëve, e të gjithë shqiptarëve, është dhimbja jonë e madhe kombëtare” tha ai.
Mesazhe u përcollën edhe nga drejtues të shoqatave çame. Kryetari i Shoqatës “Çamëria” në Shkodër tha se dhimbja e këtij vendi mbetet e gjallë për çdo shqiptar që viziton Kllogjerin. Solidariteti me komunitetin çam u shpreh edhe nga përfaqësuesit e ardhur nga Kosova, të cilët theksuan se historia e dhimbshme e Çamërisë është pjesë e kujtesës së të gjithë shqiptarëve.
Pjesa më emocionale e ceremonisë ishin dëshmitë e të mbijetuarve dhe pasardhësve të tyre, të cilët kujtuan familjarët e humbur gjatë eksodit të vitit 1944.
“Unë kam 12 veta të rrjeshtuar atje. E kam sjell motrën e madhe për të kujtuar viktimat dhe prindërit tanë. Për ne ishte tmerr. Edhe në minutën e vdekjes ata kërkonin gurët e shtëpisë. Ardhjen këtu e kemi të shenjtë se kujtojmë të gjithë ata që kemi lënë në këto fusha” tha një prej tyre.
Një tjetër dëshmi solli historinë tragjike të një familjeje nga Arpica, ku nga nëntë anëtarë që u larguan nga Çamëria mbijetuan vetëm katër.
““Pesë fëmijë na vdiqën në një ditë. U nisën 9 veta dhe në Vlorë erdhën 4 veta” tha ajo.
Në ceremoni foli edhe një e re nga Kosova, e cila bëri thirrje që viktimat e gjenocidit të mos kujtohen vetëm një ditë në vit.
“Unë jam Arta, vij nga Kosova. Jam çame. Mbaj emrin e Artës së Ccamërisë. Vij në përkujtim të viktimave dhe sjell një mesazh nga Kosova. Ne kuptojmë dhimbjen e njëri tjetrit. Apeloj tek të gjithë që mos të ndahemi dhe mos t’i harrojmë viktimat” tha ajo.
Në prononcimin për mediat, kryetari i PDIU-së, Shpëtim Idrizi, u ndal tek përpjekjet për ndërkombëtarizimin e çështjes çame dhe roli që, sipas tij, duhet të ketë shteti shqiptar në mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve të Çamërisë.
“Dosja diplomatike është e plotë. Ne do shtyjmë fort që shteti shqiptar t’i japë zgjidhje ccështjes së Ccamërisë. Ne kemi 82 vjet që kujtojmë këta martirë. Kemi bërë shumë gurë kilometrikë në zgjidhjen e kësaj ccështje. Këto varreza janë kujtesa historike për atë që ka ndodhur” tha ai
Ndërsa kryetari i nderit i PDIU-së, Tahir Muhedini, kërkoi që në Çamëri të ngrihet një memorial për viktimat, në mënyrë që familjarët të kenë mundësi të nderojnë të afërmit e tyre edhe në trojet prej nga u dëbuan. Ceremonia përfundoi me vendosjen e kurorave dhe luleve pranë Memorialit të Viktimave të Gjenocidit.
Edhe pas 82 vitesh, Kllogjeri mbetet vendi ku çdo 27 qershor rikthehen kujtimet e një prej kapitujve më të dhimbshëm të historisë së shqiptarëve të Çamërisë, ndërsa kërkesa për drejtësi dhe ruajtjen e kujtesës historike vijon të përcillet brez pas brezi.
