Pas një sherri në punë. Ose në mes të një krize në çift. Një “mysafir” i padukshëm, por që ndihet në shtëpi, në zyrë dhe në rrugë. Edhe vapa është një nga arsyet pse jeta e përditshme mund të rrëshqasë drejt nervozizmit dhe stresit.
Kështu shprehet Alessandro Miani, president i Shoqatës Italiane të Mjekësisë Mjedisore (SIMA):
“Nuk bëhet fjalë t’ia atribuojmë çdo konflikt valeve të të nxehtit, por të pranojmë se mjedisi me temperatura të larta mund të rrisë lodhjen dhe reagimin emocional. Këto janë dy elementë thelbësorë që favorizojnë një debat apo konflikt.”
Doktor, a na bën vapa të zihemi më shumë?
“Vapa e fortë ka një ndikim të drejtpërdrejtë në trup dhe mendje: ajo ndryshon sjelljen tonë të përditshme. Në marrëdhëniet me të tjerët ul pragun e durimit ndaj frustrimeve. Mund të shfaqen stres, ankth, vështirësi për të fjetur, konfuzion dhe lodhje. Të gjitha këto, të marra së bashku, rëndojnë jetën e përditshme dhe mund të çojnë në shtim të konflikteve, për shembull në çift ose në vendin e punës.”
A ka një shpjegim të saktë kimik?
“Organizmi duhet të përdorë shumë energji për të mbajtur të qëndrueshme temperaturën e brendshme të trupit. Rritet zgjerimi i enëve të gjakut në lëkurë, djersitja dhe puna e sistemit kardiovaskular. Kur vapa është shumë e fortë, mund të aktivizohet edhe përgjigjja e përgjithshme ndaj stresit, me çlirimin e katekolaminave dhe, sidomos në rastet më të rënda të ekspozimit akut, edhe të kortizolit. Megjithatë, nuk është shkencërisht e saktë t’i atribuohen efektet e vapës një substance të vetme kimike ose të thuhet me siguri se ajo shkakton mungesë të serotoninës apo dopaminës.”
Pra, ndikojnë disa faktorë njëkohësisht?
“Efektet në tru varen nga disa mekanizma që veprojnë njëkohësisht: shqetësimi nga temperatura e lartë, lodhja fizike, dehidratimi, humbja e elektroliteve dhe mungesa e gjumit. Si pasojë mund të ulet përqendrimi, kujtesa afatshkurtër, shpejtësia e përpunimit të informacionit dhe aftësia për të marrë vendime.”
Read more:A zgjoheni natën të mbytur në djersë? Zbuloni se çfarë po përpiqet t'ju tregojë trupi juaj
Kur nervozizmi nga vapa nuk duhet nënvlerësuar?
“Kur është i fortë, zgjat disa ditë dhe pengon punën ose aktivitetet normale. Gjithashtu kur dëmton seriozisht marrëdhëniet me të tjerët ose shoqërohet me ankth të fortë, agjitacion, pagjumësi të vazhdueshme apo përkeqësim të një çrregullimi psikologjik ekzistues. Konfuzioni, çorientimi, vështirësia për të folur ose për të ecur, humbja e koordinimit, të fikëtit, konvulsionet apo ndryshimet e gjendjes së vetëdijes nuk duhen konsideruar thjesht si nervozizëm. Ato mund të jenë shenja të një sëmundjeje të rëndë të shkaktuar nga vapa dhe kërkojnë ndërhyrje urgjente mjekësore.”
Read more:Disa gjëra që prindërit shpesh harrojnë t'ua tregojnë fëmijëve të tyre të rritur
Si mund të shmangen konfliktet e shkaktuara nga vapa?
**”Në marrëdhëniet me të tjerët është mirë që bisedat më të rëndësishme dhe aktivitetet më të vështira të planifikohen në orët më të freskëta të ditës. Duhet të bëhen pushime, të dallohen herët shenjat e lodhjes dhe të shtyhet një diskutim kur e kuptojmë se jemi veçanërisht nervozë. Edhe ndalesat e shkurtra në vende me hije, me gjelbërim ose më të freskëta mund të ndihmojnë në uljen e shqetësimit. Natyrisht, vapa nuk është shkaku i vetëm i konflikteve, por temperaturat e larta i përforcojnë faktorët që çojnë në to.”
